Tổng hợp từ A-Z những thông tin hữu ích nhất về chứng tiêu chảy cấp

Trang chủ Thông tin hữu ích Bệnh tiêu hóa Tổng hợp từ A-Z những thông tin hữu ích nhất về chứng tiêu chảy cấp

Tiêu chảy cấp không chỉ đơn thuần là một bệnh lý về đường tiêu hóa mà nó còn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu nếu không được chữa trị kịp thời. Chính vì vậy, để phòng ngừa bệnh và nhanh chóng đẩy lùi tiêu chảy, cải thiện tình trạng sức khỏe, bạn cần phải nắm rõ những thông tin về bệnh tiêu chảy cấp dưới đây.

Tiêu chảy cấp là gì?

                                                             Tiêu chảy cấp là gì?

1. Tiêu chảy cấp là gì?

Tiêu chảy cấp có tên tiếng Anh là acute diarrhea đây là chứng bệnh gây ra tình trạng mất nước trong cơ thể người. Tiêu chảy cấp là tình trạng đi ngoài nhiều lần một ngày, có thể lên tới hàng chục lần, phân lỏng hoặc nhiều nước. Một dấu hiệu dễ nhận biết tình trạng tiêu chảy cấp đó chính là đi ngoài không kiểm soát và trong phân có lẫn máu tươi.

2. Nguyên nhân tiêu chảy cấp

Để có thể phòng ngừa và điều trị tiêu chảy cấp hiệu quả bạn cần phải biết rõ những nguyên nhân dẫn đến căn bệnh này.

2.1. Nhiễm virus

Virus vốn tồn tại song song với con người, chúng xâm nhập vào cơ thể người và gây ra nhiều chứng bệnh nguy hiểm. Một trong số đó phải kể đến là chứng bệnh tiêu chảy cấp. Có nhiều loại virus gây tiêu chảy, bao gồm virus Norwalk, Cytomegalovirus và Hepatitis. Tuy nhiên, Rotavirus là nguyên nhân phổ biến gây tiêu chảy cấp ở cả người lớn và trẻ em.

2.2. Vi khuẩn và ký sinh trùng

Ký sinh trùng là những loài sống ký sinh trong cơ thể người hoặc động vật. Chúng xâm nhập vào cơ thể người thông qua tiếp xúc trực tiếp với vật chủ, thức ăn không đảm bảo vệ sinh hoặc qua nguồn nước bị ô nhiễm. Tại đây chúng tấn công đường ruột, gây rối loạn tiêu hóa, dẫn đến tình trạng tiêu chảy cấp.

2.3. Điều trị bằng kháng sinh

Thuốc kháng sinh có thể là thủ phạm khiến bạn đi ngoài nhiều lần bởi nó làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tạo cơ hội cho hại khuẩn đường ruột phát triển mạnh. Một trong những loại nhiễm trùng nguy hiểm nhất xảy ra sau một đợt dùng kháng sinh là nhiễm Clostridium difficile. Loại vi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong ruột nhưng nếu lạm dụng thuốc tây có thể kích thích Clostridium difficile sinh sôi và phát triển, dẫn tới tiêu chảy nặng kèm theo sốt.

2.4. Không dung nạp Lactose

Đường lactose được tìm thấy trong một số sản phẩm từ sữa. Nhiều người gặp khó khăn trong việc tiêu hóa loại đường này, dẫn đến việc đi ngoài sau khi sử dụng các sản phẩm trên. Nguyên nhân là do cơ thể bị thiếu hụt men Lactase – loại men có tác dụng tiêu hóa đường Lactose, khiến chúng bị ứ đọng trong ruột và gây tiêu chảy. Ngoài ra, một số trẻ sử dụng sữa công thức chứa Latose có thể dẫn tới trẻ bị tiêu chảy cấp.

2.5. Chất ngọt nhân tạo

Sorbitol và mannitol là hai chất làm ngọt nhân tạo phổ biến được dùng để sản xuất kẹo cao su và các sản phẩm không đường khác. Chúng cũng là nguyên nhân gây tiêu chảy ở một số người khỏe mạnh.

2.6. Phẫu thuật

Tiêu chảy có thể là phản ứng phụ sau khi thực hiện một số thủ thuật như phẫu thuật cắt bỏ bụng hoặc túi mật.

Ngoài ra, những người có miễn dịch kém, trẻ em bị suy dinh dưỡng dễ dàng mắc bệnh tiêu chảy do sức đề kháng yếu nên dễ bị vi khuẩn, virus tấn công.

Tiêu chảy cấp

                                                                          Tiêu chảy cấp

3. Triệu chứng bệnh tiêu chảy cấp

Để có thể dễ dàng phát hiện bệnh tiêu chảy cấp, bạn có thể dựa vào những triệu chứng thường thấy dưới đây:

  • Đi ngoài nhiều lần (có thể đi liên lục hơn 20 lần/ngày). Phân lỏng, mùi tanh, màu vàng hoặc xanh, có thể kèm đàm, máu hay thức ăn không tiêu (đi tiêu phân sống).
  • Đau bụng kéo dài cho đến khi chứng tiêu chảy của bạn giảm bớt.
  • Buồn nôn hoặc nôn, cơ thể luôn trong tình trạng nôn nao đặc biệt là khi ngửi thấy mùi thức ăn nặng mùi
  • Mệt mỏi, chóng mặt, người bệnh có dấu hiệu bị mất nước: mắt khô, da khô, khát nước, tiểu ít, không đi tiểu…
  • Đối với trẻ bị tiêu chảy thường mệt mỏi, biếng ăn, nằm li bì hoặc quấy khóc, không chịu bú… Một vài trường hợp bé sẽ có dấu hiệu da bị tái nhợt và khóc nhiều hơn, một số trường hợp có thể bị sốt.

4. Đường lây truyền bệnh tiêu chảy cấp

Có rất nhiều đường lây truyền bệnh tiêu chảy cấp mà bạn không thể ngờ tới. Trong đó phải kể đến hai nguyên nhân chính sau:

  • Tiếp xúc với các tác nhân truyền nhiễm như chạm vào những đồ vật có virus gây bệnh tiêu chảy cấp bám vào.
  • Lây truyền qua đường phân – miệng: sử dụng chung đồ dùng cá nhân, nhà vệ sinh với người bị tiêu chảy cấp vì trong phân của họ cũng chứa vi khuẩn gây bệnh.

5. Đối tượng dẫn đến nguy cơ gây bệnh tiêu chảy cấp

Ai cũng đều có nguy cơ bị tiêu chảy nếu như chúng ta không biết tự bản vệ bản thân cũng như có chế độ ăn uống lành mạnh, giữ vệ sinh tốt. Dưới đây là những nhóm đối tượng cần chú ý hơn cả.

  • Trẻ em (dưới 5 tuổi) và người cao tuổi (trên 60) là độ tuổi dễ bị tiêu chảy cấp nhất. Đối với người cao tuổi thì bệnh nền là một trong những nguyên nhân chính gây ra bệnh tiêu chảy, nhất là những người bị bệnh về đường ruột. Còn đối với trẻ nhỏ do hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện kèm theo thói quen ngậm đồ vật hay cho tay vào miệng nên bé rất dễ bị vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể. Đặc biệt là khi sống trong môi trường ô nhiễm, ẩm thấp.
  • Giữ vệ sinh kém: Nguyên nhân chính gây tiêu chảy cấp là do nhiễm virus (thường là virus Rota), vi khuẩn (E.coli), khuẩn tụ cầu… từ môi trường sống, đồ dùng cá nhân… Vì thế, những người có ý thức vệ sinh cá nhân kém, hoặc sống trong môi trường bị ô nhiễm sẽ có nguy cơ lây nhiễm tiêu chảy cấp cao hơn.
  • Những người sử dụng kháng sinh liều cao: Thuốc kháng sinh là một trong những loại thuốc giúp cơ thể sản sinh ra những kháng khuẩn chống lại vi khuẩn có hại. Tuy nhiên nếu quá lạm dụng thuốc kháng sinh sẽ dẫn đến tình trạng nhờn thuốc và tiêu diệt luôn cả lợi khuẩn, từ đó gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
  • Độ pH dịch vị giảm: Độ pH dạ dày giảm khiến cho hệ tiêu hóa của bạn trở nên yếu hơn đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến bạn dễ bị tiêu chảy. Đây là tình trạng xuất hiện nhiều ở người cao tuổi.
  • Suy giảm hệ miễn dịch: Suy giảm hệ miễn dịch khiến cho cơ thể yếu và dễ bị virus, vi khuẩn xâm nhập và gây bệnh cho cơ thể đặc biệt là hệ tiêu hóa.

6. Các biện pháp chẩn đoán bệnh tiêu chảy cấp

Chúng ta có thể dễ dàng phán đoán người bị tiêu chảy qua các triệu chứng như đi ngoài liên tục, sốt cao, đau bụng… Tuy nhiên để xác định tình trạng bệnh tiêu chảy cấp rõ hơn đặc biệt là ở trẻ nhỏ thì bác sĩ cần phải thực hiện những biện pháp sau:

  • Xét nghiệm công thức máu: Xét nghiệm máu có thể giúp bác sĩ phát hiện nguyên nhân bệnh tiêu chảy. Bệnh nhân bị tiêu chảy không chỉ do nhiễm khuẩn đường ruột mà do một số bệnh lý khác cũng dẫn đến tình trạng tiêu chảy. Điều này thường xuất hiện ở người lớn nhiều hơn là trẻ nhỏ.
  • Xét nghiệm phân: Xét nghiệm phân sẽ giúp bác sĩ có thể thấy được rõ nhất những triệu chứng của tiêu chảy cấp khi thấy phân có máu và những loại vi khuẩn gây tiêu chảy có trong phân.
  • Soi hậu môn và đại tràng sigma: Bác sĩ sẽ tiến hành nội soi hậu môn, đại tràng sigma, ruột non dạ dày ruột để tìm ra nguyên nhân của bệnh tiêu chảy cấp.
Bệnh tiêu chảy cấp

                                                                              Bệnh tiêu chảy cấp

7. Các biện pháp điều trị bệnh tiêu chảy cấp

Để có thể điều trị hiệu quả bệnh tiêu chảy cấp cho cả người lớn và trẻ nhỏ bạn cần thực hiện một số giải pháp sau đây:

7.1. Bù nước và điện giải

Bù nước điện giải là việc làm cần thiết nhằm bổ sung lại lượng nước và khoáng chất bị mất sau mỗi lần đi ngoài, nôn ói… Bạn có thể bù nước bằng cách uống nhiều nước hơn bình thường hoặc sử dụng dung dịch oresol. Oresol là dung dịch điện giải, tuy không có tác dụng cầm tiêu chảy nhưng rất hiệu quả trong việc bù lại số lượng nước và các chất điện giải bị mất qua phân. Bạn cần pha dung dịch oresol theo đúng hướng dẫn ghi trên bao bì hoặc theo chỉ định của thầy thuốc để đạt hiệu quả cao nhất. Nên uống theo nhu cầu, chia làm nhiều lần, không nên uống quá nhiều trong một lần, điều này dễ bị nôn ói nguy hiểm.

Ngoài ra, bạn có thể uống thêm nước canh, nước cháo loãng, nước ép hoa quả tươi… để bổ sung thêm vitamin và các chất điện giải. Tuy nhiên, cần tránh những nước giải khát cho nhiều đường bởi chúng có thể khiến tình trạng bệnh trở nặng hơn.

7.2. Chế độ dinh dưỡng

Chế độ ăn uống cũng có tác động không nhỏ đến việc điều trị có hiệu quả hay không. Các chuyên gia y tế khuyến cáo, trong những ngày đầu, người bệnh cần ăn những món thanh đạm. Thức ăn cần được nấu mềm, lỏng, dễ tiêu và chia thành nhiều bữa một ngày, số lượng mỗi bữa ít hơn bình thường. Khi số lần đi ngoài đã giảm, bạn có thể ăn thêm các món đặc khác.

Một số thực phẩm nên dùng giúp người bệnh nhanh hồi phục khi bị tiêu chảy:

  • Sữa đậu nành, sữa chua, sữa không có lactose
  • Cháo trắng, cháo thịt bằm… không chỉ giúp cơ thể nhanh chóng bù nước mà còn giúp cho việc tiêu hóa, tạo khuôn phân bình thường trở lại.
  • Có thể ăn thêm các thức ăn giàu chất dinh dưỡng khác như thịt gà nạc, cá nạc, thịt lợn nạc, trứng, sữa…
  • Tích cực ăn các loại quả như chuối, cam, táo, cà rốt, đu đủ, hồng xiêm… để tăng thêm vitamin và các khoáng chất cần thiết.

Các thực phẩm nên hạn chế không dùng khi trẻ bị tiêu chảy:

  • Tránh sử dụng các loại nước giải khát có ga công nghiệp, các loại thức ăn có chứa nhiều đường.
  • Không nên ăn các loại thực phẩm có nhiều chất xơ hoặc ít chất dinh dưỡng và tinh bột nguyên hạt sẽ gây khó tiêu hóa.
  • Một số thực phẩm như hải sản, rau sống, gỏi, dưa muối, nem chua, tiết canh… cũng không được khuyến kích cho người bị tiêu chảy cấp.

>> Xem thêm: Bị tiêu chảy nên ăn gì cho lại sức ?

7.3. Thuốc kháng sinh

Trong các trường hợp đau bụng, tiêu chảy nhiều lần, phân lỏng thì thuốc tây là giải pháp đem lại hiệu quả điều trị khá tốt, làm thuyên giảm nhanh chóng các triệu chứng bệnh. Tuy nhiên, do có nhiều tác dụng không mong muốn nên người bệnh cần thận trọng trong việc sử dụng, đặc biệt là đối với tình trạng đi ngoài ở người già. Không nên tùy tiện mua thuốc khi chưa có sự chỉ định cụ thể của bác sĩ.

Một số loại thuốc thường được sử dụng để điều trị tình trạng này như:

  • Berberin: có khả năng kháng khuẩn mạnh, dùng cho các trường hợp nhiễm trùng đường ruột, tiêu chảy, lỵ trực trùng, hội chứng lỵ.
  • Smecta: có tác dụng bao phủ niêm mạc đại tràng, từ đó làm giảm tình trạng kích ứng, giảm số lần đi ngoài. Tốt nhất, người bệnh nên sử dụng thuốc sau bữa ăn.
  • Anti – Diarrheal: có tác dụng giảm tần số đi ngoài, giảm thể tích phân, làm tăng thêm độ đặc của phân nhưng không dùng được cho người già và trẻ em dưới 12 tuổi. Thuốc cũng có thể gây ra các phản ứng phụ như táo bón, buồn nôn, nôn.

7.4. Bổ sung men vi sinh

Khi bị tiêu chảy dù là người lớn hay trẻ nhỏ đều nên bổ sung lợi khuẩn cho đường ruột từ men vi sinh. Điều này sẽ giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giảm nhanh tình trạng tiêu chảy cấp, giúp phục hồi sức khỏe đường tiêu hóa. Mặt khác, men vi sinh còn giúp tăng hiệu quả của thuốc kháng sinh và khắc phục một số rối loạn tiêu hóa sau khi điều trị bằng thuốc này.

Bạn nên lựa chọn men vi sinh có chứa lợi khuẩn Probiotics và chất xơ hòa tan Prebiotics được bào chế bằng công nghệ bao kép Lab2Pro. Trong đó, các lợi khuẩn Probiotics giúp duy trì sức khỏe, kích thích sự tăng trưởng của lợi khuẩn trong đường ruột bằng cách đào thải vi khuẩn gây hại, kích thích quá trình tiêu hóa cũng như tăng khả năng tổng hợp các vitamin. Lợi khuẩn phát triển mạnh mẽ khi có thêm Prebiotics. Đây là một loại chất xơ hòa tan và là thức ăn cho Probiotics. Prebiotics sẽ giúp cho lợi khuẩn phát triển mạnh mẽ và cải thiện hệ tiêu hóa của cơ thể, từ đó ngăn ngừa tình trạng tiêu chảy, chướng bụng, đầy hơi hiệu quả. Chi tiết xem thêm sản phẩm tại đây.

Bệnh tiêu chảy cấp là gì?

                                               Bệnh tiêu chảy cấp là gì?

8. Phòng ngừa bệnh tiêu chảy cấp

  • Hình thành thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn hoặc sau khi đi vệ sinh. Đặc biệt, cha mẹ nên tập cho bé thói quen này. Bởi chúng không những giúp phòng bệnh tiêu chảy hiệu quả mà còn phòng ngừa một số bệnh nhiễm trùng khác.
  • Vệ sinh nơi ở sạch sẽ: Thường xuyên vệ sinh vật dụng hàng ngày, nhà cửa và môi trường sống xung quanh như ao hồ, kênh rạch…; không xả chất thải ra môi trường, khu vực nuôi gia súc, gia cầm phải tách biệt với nơi ở và cần phải vệ sinh thường xuyên.
  • Thực hiện ăn chín uống sôi: Sử dụng nguồn nước, thực phẩm đảm bảo an toàn; không dùng phân tươi để tưới rau hoặc phun thuốc trừ sâu. Thức ăn cần được chế biến chín, đồng thời dụng cụ chế biến cũng phải vệ sinh sạch sẽ.
  • Cẩn thận với đồ ăn lạ, nhất là những món ăn mới tại các khu du lịch, nghỉ mát. Đồng thời cần kiểm tra cảnh báo du lịch nơi bạn ghé thăm. Tốt nhất nên mang một số loại thuốc cầm tiêu chảy trong trường hợp cần sử dụng.
  • Bổ sung men vi sinh: Bổ sung men vi sinh giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột đối với cả người lớn và trẻ nhỏ. Đặc biệt với các trường hợp bất dung nạp đường Lactose gây tiêu chảy cần bổ sung men vi sinh chứa men lactase. Nên chọn men vi sinh với 2 thành phần vi khuẩn có lợi, chất xơ hòa tan, nguồn gốc tự nhiên từ kim chi an toàn với công nghệ bao kép Lab2Pro.

Đặc biệt đối với trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ cần:

  • Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn cho đến 6 tháng sẽ giúp bé có hệ miễn dịch khỏe mạnh và ít ốm vặt hơn.
  • Thường xuyên rửa tay cho trẻ và người chăm sóc
  • Vệ sinh môi trường cần vệ sinh nhà cửa thường xuyên đặc biệt là đồ chơi của bé hoặc những vật bé thường xuyên bám vào
  • Bảo vệ nguồn nước và sử dụng nước sạch: nên cho trẻ uống nước sôi để nguôi không cho trẻ uống nước lọc trực tiếp từ máy.
  • Uống vitamin A định kỳ giúp tăng sức đề kháng ở trẻ nhỏ

Tiêu chảy cấp là căn bệnh đe dọa trực tiếp tới sức khỏe và tính mạng người bệnh. Vì thế, mỗi người cần có ý thức chủ động phòng ngừa bệnh cho mình và cả người thân bằng cách thực hiện chế độ ăn uống khoa học, giữ vệ sinh sạch sẽ và đừng quên sử dụng men vi sinh đề cân bằng đường ruột, nâng cao khả năng miễn dịch, phòng ngừa bệnh tật hiệu quả. Nếu bạn vẫn còn băn khoăn về bệnh tiêu chảy cấp và cách điều trị hiệu quả, hãy lắng nghe chương trình tư vấn từ các bác sĩ đa khoa tư vấn thêm về căn bệnh này TẠI ĐÂY.

    Đăng ký nhận tư vấn miễn phí - Toàn bộ thông tin Vinh Gia cam kết giữ kín.

    Điền mã xác nhận:captcha


    Theo dõi chúng tôi trên Zalo: