Vì sao người trẻ cũng ngày càng bị đau thắt lưng kéo dài?

Đau thắt lưng không còn là vấn đề chỉ gặp ở người cao tuổi khi ngày càng nhiều người trẻ, đặc biệt là dân văn phòng, phải đối mặt với tình trạng đau lưng âm ỉ, tái phát hoặc kéo dài nhiều tuần. Ngồi trước máy tính nhiều giờ, ít vận động, tập luyện sai cách, thừa cân hoặc thường xuyên mang vác nặng đều có thể tạo áp lực lên cột sống thắt lưng. Đáng chú ý, một số trường hợp đau lưng ở người trẻ không đơn thuần là mỏi cơ mà có thể liên quan đến thoát vị đĩa đệm hoặc các vấn đề khác của cột sống. Vậy đâu là nguyên nhân và khi nào người trẻ cần đi khám?

1. Đau thắt lưng ở người trẻ có phổ biến không?

Trước đây, khi nhắc đến đau lưng hoặc thoái hóa cột sống, nhiều người thường nghĩ đây là vấn đề của tuổi trung niên và người cao tuổi. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy người trẻ cũng có thể thường xuyên bị đau vùng thắt lưng.

Nhóm có nguy cơ cao gồm:

• Nhân viên văn phòng.
• Người làm việc với máy tính nhiều giờ.
• Người thường xuyên lái xe đường dài.
• Người ít vận động.
• Người thừa cân.
• Người tập gym hoặc chơi thể thao cường độ cao.
• Người thường xuyên phải mang vác vật nặng.

Một cơn đau xuất hiện sau một ngày làm việc có thể chỉ là căng cơ. Nhưng nếu đau lặp lại nhiều lần, kéo dài hoặc ngày càng tăng, người trẻ không nên mặc định rằng đó chỉ là “đau do ngồi nhiều”.

2. Ngồi quá lâu khiến cơ lưng phải chịu tải liên tục

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây đau thắt lưng ở người trẻ. Khi ngồi trước máy tính trong thời gian dài, đặc biệt với tư thế:

• Gù lưng.
• Đổ người về phía trước.
• Ngồi lệch.
• Không có điểm tựa lưng.

Các nhóm cơ quanh cột sống phải hoạt động liên tục để duy trì tư thế. Nếu kéo dài nhiều giờ mỗi ngày, cơ dễ rơi vào trạng thái căng cứng và mệt mỏi.

Ban đầu, người bệnh có thể chỉ cảm thấy:

• Mỏi lưng cuối ngày.
• Căng vùng thắt lưng.
• Khó chịu sau khi ngồi lâu.

Nhưng nếu không thay đổi thói quen, tình trạng đau có thể xuất hiện thường xuyên hơn.

3. Ít vận động khiến cơ lưng và cơ bụng yếu

Cơ bụng và cơ lưng đóng vai trò quan trọng trong việc giữ ổn định cột sống. Tuy nhiên, nhiều người trẻ có thói quen sinh hoạt: Đi làm, ngồi máy tính, di chuyển bằng xe, về nhà tiếp tục ngồi hoặc nằm. Khi cơ thể ít vận động:

• Cơ lưng yếu.
• Cơ bụng yếu.
• Khả năng giữ ổn định cột sống giảm.
• Khớp và cột sống dễ chịu tải hơn.

Đây là lý do người không vận động thường xuyên có thể bị đau lưng ngay cả khi không làm việc nặng.

Tập luyện sai cách

Không vận động có thể gây hại, nhưng tập luyện sai kỹ thuật cũng có thể khiến lưng bị quá tải. Một số lỗi thường gặp:

• Tăng mức tạ quá nhanh.
• Nâng tạ bằng lưng thay vì chân.
• Không khởi động trước khi tập.
• Tập quá sức khi cơ thể chưa thích nghi.
• Thực hiện động tác sai kỹ thuật.
• Không dành thời gian phục hồi.

Đặc biệt, các bài tập như squat, deadlift hoặc các bài tập tác động mạnh đến vùng thân người cần được thực hiện đúng kỹ thuật. Nếu đau xuất hiện đột ngột sau một động tác hoặc buổi tập, không nên cố tập tiếp để “vượt qua cơn đau”.

4. Thừa cân làm tăng áp lực lên vùng thắt lưng

Cột sống có nhiệm vụ nâng đỡ cơ thể trong mọi hoạt động hằng ngày. Khi trọng lượng cơ thể tăng, tải trọng mà cột sống phải chịu cũng tăng theo. Mỡ bụng nhiều còn có thể làm thay đổi tư thế và trọng tâm cơ thể, khiến cơ lưng phải hoạt động nhiều hơn để duy trì thăng bằng. Vì vậy, kiểm soát cân nặng không chỉ có lợi cho tim mạch và chuyển hóa mà còn giúp giảm áp lực lên cột sống.

5. Ngồi làm việc nhưng không thay đổi tư thế

Ngay cả khi bạn đã có một chiếc ghế tốt và cố gắng ngồi thẳng, việc giữ nguyên một tư thế quá lâu vẫn không có lợi cho cơ xương khớp. Cột sống được thiết kế để vận động, không phải để bất động hàng giờ.

Do đó, thay vì cố giữ một tư thế hoàn hảo suốt cả ngày, hãy tập thói quen:

• Đứng dậy sau khoảng 45–60 phút.
• Đi lại vài phút.
• Vươn người.
• Kéo giãn nhẹ vùng lưng và hông.
• Thay đổi tư thế ngồi.

Những khoảng nghỉ ngắn giúp giảm tình trạng cơ bị quá tải do giữ nguyên một tư thế.

6. Thường xuyên mang vác hoặc cúi người sai cách

Người trẻ làm việc trong các ngành nghề như xây dựng, kho vận, giao hàng hoặc sản xuất có thể gặp đau lưng do mang vác. Ngay cả trong sinh hoạt hằng ngày, việc cúi xuống nhấc:

• Thùng nước.
• Túi đồ.
• Vali.
• Trẻ nhỏ.

Nếu sai tư thế cũng có thể tạo áp lực lớn lên vùng thắt lưng. Khi nâng vật nặng, nên:

• Giữ vật ở gần cơ thể.
• Gập đầu gối.
• Dùng lực của chân để nâng.
• Hạn chế vừa nâng vừa xoay người.

7. Căng thẳng và thiếu ngủ cũng có thể làm cơn đau kéo dài

Công việc áp lực, thiếu ngủ và stress không phải nguyên nhân duy nhất gây đau lưng nhưng có thể khiến cảm nhận đau trở nên rõ rệt hơn. Khi căng thẳng kéo dài, cơ thể có xu hướng tăng tình trạng căng cơ, đặc biệt ở vùng cổ, vai và lưng.

Nếu đồng thời ngủ không đủ, cơ thể cũng có ít thời gian phục hồi sau một ngày làm việc. Vì vậy, chăm sóc cột sống không chỉ là điều chỉnh tư thế mà còn cần chú ý đến:

• Chất lượng giấc ngủ.
• Thời gian nghỉ ngơi.
• Quản lý căng thẳng.
• Hoạt động thể chất.

8. Đau thắt lưng ở người trẻ khi nào cần đi khám?

Không phải mọi cơn đau lưng đều cần chụp chiếu ngay. Nếu đau xuất hiện sau khi ngồi lâu hoặc vận động quá sức và giảm dần sau vài ngày, bạn có thể theo dõi và điều chỉnh sinh hoạt.

Tuy nhiên, nên đi khám nếu:

• Đau kéo dài nhiều tuần.
• Cơn đau tái phát thường xuyên.
• Đau ngày càng tăng.
• Đau lan xuống mông hoặc chân.
• Tê bì chân.
• Yếu chân.
• Đau nhiều về đêm.
• Đau sau chấn thương.
• Kèm sốt hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Đặc biệt, nếu đau lưng kèm rối loạn tiểu tiện, đại tiện hoặc tê vùng yên ngựa, cần được đánh giá y tế khẩn cấp.

9. Người trẻ bị đau lưng nên làm gì?

Thay đổi cách làm việc

Nếu công việc yêu cầu ngồi máy tính nhiều, hãy:

• Điều chỉnh ghế phù hợp.
• Đặt màn hình gần ngang tầm mắt.
• Giữ bàn phím và chuột ở vị trí thuận tiện.
• Không ngồi liên tục nhiều giờ.

Tăng vận động

Không nhất thiết phải tập luyện cường độ cao, có thể bắt đầu bằng:

• Đi bộ.
• Bơi.
• Đạp xe.
• Yoga.
• Các bài tập tăng sức mạnh cơ bụng và cơ lưng.

Mục tiêu là xây dựng một hệ cơ đủ khỏe để hỗ trợ cột sống.

Kiểm soát cân nặng

Nếu thừa cân, giảm cân từ từ thông qua chế độ ăn hợp lý và vận động đều đặn có thể giúp giảm tải cho vùng thắt lưng.

Chú ý dinh dưỡng

Một chế độ ăn cân bằng nên cung cấp đủ:

• Protein.
• Canxi.
• Vitamin D.
• Magie.
• Các vitamin và khoáng chất cần thiết.

Dinh dưỡng không thể thay thế điều trị bệnh lý cột sống, nhưng là một phần quan trọng trong chiến lược chăm sóc hệ cơ xương khớp lâu dài.

Không chỉ người cao tuổi, người có nguy cơ bị đau nhức xương như người trẻ, phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh… đều cần chú ý: Bên cạnh chế độ ăn uống và tập luyện hợp lý, có thể bổ sung canxi nano kết hợp vitamin D3, MK7 và các dưỡng chất tốt cho xương khớp trong một viên uống góp phần duy trì hệ xương chắc khỏe và giảm nguy cơ loãng xương theo tuổi tác.

Nếu có đau nhức thì sử dụng thêm thảo dược làm mạnh gân cốt, giảm đau, sưng viêm và hỗ trợ khớp vận động linh hoạt như Đẳng sâm, Hoàng kỳ, Bạch thược và Gắm, những dược liệu quý góp phần nâng cao sức khỏe của gân cốt và cải thiện khả năng vận động. 

Chị em phụ nữ ở tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh do suy giảm estrogen, giảm khả năng giữ canxi, khiến xương yếu, dễ đau nhức xương khớp. Để phòng suy giảm nội tiết tố estrogen thì chị em có thể chọn dùng viên uống chứa EstroG-100 được chứng minh là nguồn bổ sung estrogen dồi dào và an toàn nhất. Estrogen được chiết xuất từ các thảo dược quý là Đương quy, Tục đoạn, Cách sơn tiêu. Các thảo dược đã được dùng nhiều năm ở Hàn Quốc và Trung Quốc, được cơ quan y tế nhiều nước như Mỹ, Hàn Quốc, Canada công nhận là an toàn, cho tác dụng mạnh gấp 3 lần estrogen thảo dược thông thường mà còn rất an toàn, không làm tăng cân, không gây khối u, không gây tác dụng kể cả khi sử dụng lâu dài. Cùng với estrogen thì viên uống còn có Progesterone và Testosterone sẽ mang lại hiệu quả đồng bộ. 

Đau thắt lưng ở người trẻ ngày càng phổ biến. Những thói quen tưởng như bình thường như ngồi máy tính nhiều giờ, giữ nguyên một tư thế, tập luyện sai kỹ thuật hoặc tăng cân đều có thể khiến vùng thắt lưng chịu tải lớn hơn. Không nên chờ đến khi đau dữ dội mới bắt đầu chăm sóc cột sống. Chủ động thay đổi tư thế làm việc, nghỉ giữa giờ, tăng cường cơ lưng và cơ bụng, kiểm soát cân nặng, ăn uống đầy đủ và ngủ nghỉ hợp lý sẽ giúp bảo vệ cột sống tốt hơn.

Nếu đau kéo dài, tái phát hoặc đi kèm đau lan xuống chân, tê bì, yếu cơ hay các dấu hiệu bất thường khác, người trẻ cũng cần được thăm khám để xác định nguyên nhân thay vì chỉ tự điều trị bằng thuốc giảm đau.