Có nên xoa bóp, bẻ lưng khi đau?

Khi bị đau lưng, nhiều người có thói quen nhờ người thân xoa bóp, day ấn hoặc thực hiện các động tác bẻ lưng để nghe tiếng “rắc” với hy vọng cơn đau sẽ nhanh chóng biến mất. Thực tế, một số hình thức massage nhẹ nhàng có thể giúp thư giãn cơ và giảm cảm giác khó chịu trong những trường hợp phù hợp. Nhưng bẻ, vặn hoặc tác động mạnh lên cột sống không phải cách điều trị cho mọi loại đau lưng. Đặc biệt, nếu cơn đau liên quan đến chèn ép thần kinh, chấn thương hoặc bệnh lý cột sống, tự ý thao tác có thể khiến tình trạng trở nên phức tạp hơn.

1. Đau lưng có nên xoa bóp không?

Khi bạn đau lưng có thể xoa bóp nhưng tùy từng trường hợp. Nếu đau lưng xuất hiện sau khi:

• Ngồi lâu.
• Làm việc quá sức.
• Giữ một tư thế trong thời gian dài.
• Vận động nhẹ quá mức.

Đồng thời nếu không có dấu hiệu thần kinh hoặc chấn thương, massage nhẹ nhàng vùng cơ quanh lưng có thể giúp cơ thể thư giãn và giảm cảm giác căng cứng. Tuy nhiên, xoa bóp chủ yếu hướng đến giảm triệu chứng và thư giãn cơ, không đồng nghĩa với việc nguyên nhân gây đau đã được xử lý. Nếu đau do thoát vị đĩa đệm, chèn ép thần kinh hoặc các bệnh lý khác, massage không thể thay thế việc đánh giá và điều trị nguyên nhân.

2. Vì sao xoa bóp có thể khiến bạn thấy dễ chịu?

Khi vùng lưng bị căng cơ, massage nhẹ có thể tạo cảm giác thư giãn, bạn có thể cảm thấy:

• Cơ bớt căng.
• Lưng dễ chịu hơn.
• Cảm giác cứng giảm.
• Dễ vận động hơn trong thời gian ngắn.

Đây có thể là lý do nhiều người hình thành thói quen xoa bóp mỗi khi đau.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa thấy dễ chịu hơn và nguyên nhân gây đau đã được điều trị, đây là hai điều không giống nhau.

3. Bẻ lưng có thực sự giúp chữa đau lưng?

Bẻ lưng không phải là phương pháp chữa đau lưng, khi thực hiện động tác vặn hoặc bẻ cột sống, bạn có thể nghe thấy tiếng “rắc”. Âm thanh này thường liên quan đến sự thay đổi áp suất trong các khớp và không phải bằng chứng cho thấy “đốt sống đã về đúng vị trí”.

Vì vậy, việc nghe thấy tiếng rắc không có nghĩa là:

• Cột sống đã được chỉnh lại.
• Đĩa đệm đã trở về vị trí.
• Thoát vị đã khỏi.
• Gai cột sống đã biến mất.

Đây là một hiểu lầm khá phổ biến.

4. Vì sao bẻ lưng có thể khiến bạn thấy hết đau?

Sau khi bẻ hoặc vặn lưng, một số người cảm thấy dễ chịu hơn. Có thể có nhiều yếu tố góp phần, chẳng hạn:

• Cơ được thư giãn tạm thời.
• Khớp được vận động.
• Cảm giác căng cứng giảm.
• Cơ thể thay đổi cảm nhận về cơn đau.

Nhưng hiệu quả này không đồng nghĩa với việc nguyên nhân gây đau đã được giải quyết. Nếu sau đó bạn tiếp tục ngồi sai tư thế, ít vận động hoặc chịu tải quá mức, cơn đau hoàn toàn có thể quay lại.

5. 5 trường hợp không nên tự bẻ lưng

Đau lưng sau chấn thương

Nếu đau xuất hiện sau:

• Té ngã.
• Tai nạn.
• Va chạm mạnh.
• Mang vật nặng đột ngột.

Thì bạn không nên tự bẻ hoặc vặn lưng, cần đánh giá xem có tổn thương xương, khớp, dây chằng hoặc đĩa đệm hay không.

Đau lan xuống chân

Nếu đau từ thắt lưng lan xuống:

• Mông.
• Đùi.
• Cẳng chân.
• Bàn chân.

Đặc biệt khi kèm tê hoặc yếu chân, có thể liên quan đến kích thích hoặc chèn ép thần kinh. Đây không phải tình huống phù hợp để tự bẻ lưng tại nhà.

Có tê bì hoặc yếu cơ

Tê chân, yếu chân hoặc đi lại khó khăn là những dấu hiệu cần được đánh giá nguyên nhân. Không nên cố vặn lưng với mục đích “giải phóng dây thần kinh”.

Đau ngày càng tăng

Nếu cơn đau không giảm mà ngày càng nặng hơn, việc tiếp tục xoa bóp hoặc bẻ lưng có thể khiến bạn trì hoãn việc thăm khám cần thiết.

Có dấu hiệu bất thường về tiểu tiện hoặc đại tiện

Đau lưng kèm:

• Bí tiểu.
• Tiểu không kiểm soát.
• Mất kiểm soát đại tiện.
• Tê vùng mông hoặc tầng sinh môn.

Đều là những tình huống cần được đánh giá y tế khẩn cấp, bạn không nên tự massage, bấm huyệt hoặc bẻ lưng.

6. Xoa bóp thế nào để giảm nguy cơ làm đau tăng?

Nếu chỉ bị căng cơ nhẹ và không có dấu hiệu cảnh báo, có thể massage nhẹ nhàng nhưng cần chú ý nguyên tắc: 

• Dùng lực vừa phải.
• Tập trung vào vùng cơ bị căng.
• Không ấn mạnh trực tiếp lên cột sống.
• Không cố bẻ hoặc vặn người để tạo tiếng “rắc”.
• Dừng lại nếu đau tăng.
• Không massage mạnh ngay sau chấn thương.

Mục tiêu của massage là thư giãn cơ, không phải “nắn” cột sống về vị trí nào đó.

7. Nếu không bẻ lưng thì nên làm gì khi đau?

Thay vì cố tạo tiếng “rắc”, hãy tập trung vào những yếu tố có lợi hơn cho quá trình phục hồi.

• Duy trì vận động phù hợp: Nếu không có chống chỉ định, đi bộ nhẹ hoặc các bài tập phù hợp có thể giúp duy trì khả năng vận động.
• Điều chỉnh tư thế: Đặc biệt nếu bạn phải ngồi làm việc nhiều giờ thì cứ khoảng 45–60 phút nên đứng dậy, đi lại và thay đổi tư thế.
• Chườm phù hợp: Với một số trường hợp căng cơ, chườm ấm có thể giúp thư giãn và giảm cảm giác khó chịu. Tuy nhiên, không nên áp dụng nhiệt quá cao hoặc kéo dài gây bỏng da.
• Tăng cường cơ: Khi cơn đau đã ổn định, các bài tập phù hợp giúp tăng sức mạnh cơ bụng, cơ lưng và cơ mông có thể hỗ trợ khả năng ổn định cột sống.
• Chăm sóc dinh dưỡng: Đảm bảo cung cấp đủ protein, canxi, vitamin D và các dưỡng chất cần thiết cho hệ cơ xương khớp từ chế độ dinh dưỡng. 

Ngoài chế độ dinh dưỡng có thể bổ sung canxi nano kết hợp vitamin D3, MK7 và các dưỡng chất tốt cho xương khớp trong một viên uống góp phần duy trì hệ xương chắc khỏe và giảm nguy cơ loãng xương theo tuổi tác.

Nếu có đau nhức thì sử dụng thêm thảo dược làm mạnh gân cốt, giảm đau, sưng viêm và hỗ trợ khớp vận động linh hoạt như Đẳng sâm, Hoàng kỳ, Bạch thược và Gắm, những dược liệu quý góp phần nâng cao sức khỏe của gân cốt và cải thiện khả năng vận động. 

Chị em phụ nữ ở tuổi tiền mãn kinh, mãn kinh do suy giảm estrogen, giảm khả năng giữ canxi, khiến xương yếu, dễ đau nhức xương khớp. Để phòng suy giảm nội tiết tố estrogen thì chị em có thể chọn dùng viên uống chứa EstroG-100 được chứng minh là nguồn bổ sung estrogen dồi dào và an toàn nhất. Estrogen được chiết xuất từ các thảo dược quý là Đương quy, Tục đoạn, Cách sơn tiêu. Các thảo dược đã được dùng nhiều năm ở Hàn Quốc và Trung Quốc, được cơ quan y tế nhiều nước như Mỹ, Hàn Quốc, Canada công nhận là an toàn, cho tác dụng mạnh gấp 3 lần estrogen thảo dược thông thường mà còn rất an toàn, không làm tăng cân, không gây khối u, không gây tác dụng kể cả khi sử dụng lâu dài. Cùng với estrogen thì viên uống còn có Progesterone và Testosterone sẽ mang lại hiệu quả đồng bộ. 

Xoa bóp nhẹ nhàng có thể giúp thư giãn cơ và giảm cảm giác khó chịu trong một số trường hợp đau lưng thông thường. Nhưng bẻ, vặn hoặc tác động mạnh lên cột sống không phải cách chữa đau lưng và không nên tự thực hiện tùy tiện. Đặc biệt, nếu đau lưng kéo dài, đau lan xuống chân, tê bì, yếu cơ, đau sau chấn thương hoặc có bất thường về tiểu tiện, người bệnh cần được đánh giá nguyên nhân thay vì tiếp tục massage hoặc bẻ lưng.

Chăm sóc cột sống hiệu quả nên hướng đến việc xác định nguyên nhân, duy trì vận động phù hợp, tăng sức mạnh cơ, điều chỉnh tư thế và xây dựng thói quen sinh hoạt lâu dài.