Rối loạn tiền đình, say tàu xe

Trang chủ Thông tin hữu ích Bệnh tuần hoàn - máu Rối loạn tiền đình, say tàu xe

Tết là thời điểm mọi người đi lại nhiều nhất trong năm và đây cũng là vấn đề đáng ngại đối với những người bị say tàu xe, đặc biệt là trẻ em.

Thấy tàu xe là nôn

Say tàu xe là một phản ứng bình thường trước những kích thích xảy ra khi đi tàu xe, mà bản thân không thích nghi được. Say tàu xe bao gồm tất cả các loại vận chuyển như: say tàu biển, say ô tô, say tàu hỏa, say máy bay.

Say tàu xe từ lâu đã trở thành “căn bệnh” phổ biến trong dân chúng. Trong một nghiên cứu lớn tại Ấn Độ, tỷ lệ hành khách mắc chứng say tàu xe là 28% trong đó nữ bị nhiều hơn nam. Một nghiên cứu trên 20.029 hành khách đi tàu cho thấy có 7% bị nôn mửa, 21% thấy khó chịu, 4% thấy rất mệt mỏi và 4% đổ bệnh thực sự. Theo các bác sĩ không chỉ tàu xe, nhiều người đi máy bay cũng bị nôn ói do say. Bác sĩ Đại Biên cho biết, đối tượng dễ bị say tàu xe nhiều là trẻ em tuổi từ 2 – 12, phụ nữ đặc biệt trong thời kỳ mang thai, hành kinh, hoặc sử dụng nội tiết tố, bệnh nhân bị chứng đau nửa đầu, người tâm lý yếu nghĩ rằng mình dễ say tàu xe.

Cơ thể chúng ta có một cơ chế giữ thăng bằng gồm tai trong (theo dõi sự thay đổi phương hướng), mắt (quan sát hướng chuyển động), thụ thể áp lực (ở da và chân, mông), thụ thể cảm giác ở cơ, khớp (biết phần nào của cơ thể đang chuyển động) rồi truyền tất cả các thông tin ấy đến cơ quan xử lý là não và tủy sống để điều chỉnh.

Khi chúng ta đi xe hơi, tàu thủy, máy bay, nếu sự chuyển động của các phương tiện hoạt động ăn nhịp với các cơ quan thì ta thăng bằng được. Nhưng ở một số người cứ đu đưa, tròng trành là não không liên kết được các thông tin từ bên ngoài đưa vào (đặc biệt là thông tin từ một cấu trúc gọi là tiền đình ở tai trong) nên bị say tàu xe. Nếu sau khi xuống xe rồi bạn vẫn còn bị “say” trong vòng 1 – 2 ngày kế tiếp phải nằm bẹp ở nhà, thì đó là “bệnh lý tàu xe”.

Ngoài ra, một phần do yếu tố tâm lý của người đi xe, mùi thức ăn, mùi xăng dầu, đọc sách trên xe… Những người vốn có chứng say tàu xe chỉ cần nhìn thấy chưa cần bước lên đã thấy xây xẩm, muốn nôn oẹ. Thống kê tại Việt Nam cho thấy có khoảng 33% người dân dễ bị say tàu xe, trẻ em bị ảnh hưởng nhiều hơn người lớn.

Xử lý như thế nào?

Mặc dù say tàu xe diễn ra phổ biến nhưng rất ít người biết cách phòng ngừa sau tàu xe, nhất là trong trường hợp dùng thuốc. Việc xử trí say tàu xe hiện nay thường bằng thuốc. Theo đó có hai cách là dùng miếng dán sau tai và thuốc viên uống, tốt nhất nên sử dụng thuốc chống say tàu xe có tác dụng thời gian ngắn 4-6 tiếng.

Ngoài ra, chỉ cần chuẩn bị một số biện pháp đơn giản sau đây, bạn có thể yên tâm bước lên xe:

Tinh dầu quýt: Có tác dụng chống co thắt dạ dày, ruột nên chống nôn khi đi tàu xe. Tinh dầu còn giúp an thần nhẹ làm cân bằng hệ thống thần kinh. Bạn có thể mua ít trái quýt, ăn từng múi, vỏ quýt gấp lại thành một ống nhỏ nhét vào hai lỗ mũi, hay nặn cho tinh dầu bay vào mũi cũng được. Nếu các hãng lữ hành xịt tinh dầu quýt trên xe sẽ giảm thiểu lượng người bị say xe.

Gừng: Trước ghế ngồi mà bạn có một ly trà gừng ấm thì còn gì bằng. Mowrey và Clayson người Mỹ (1982) đã làm thí nghiệm so sánh gừng và Dramamin (thuốc chống say xe) nhận thấy 940mg bột gừng khô có hiệu lực chống say hơn 100mg Dramamin, trong khi gừng không gây ra cảm giác buồn ngủ, khô miệng, táo bón và bí đái như dùng Dramamin. Một nhóm các nhà nghiên cứu Anh cho rằng tác dụng chống say tàu xe của gừng là do làm êm dịu dạ dày.Trước khi lên xe, bạn mang theo 1 củ gừng tươi đã xắt lát, thỉnh thoảng ngậm 1 lát. Bạn có thể dùng 1 – 2 lát gừng dán lên rốn, băng lại cũng có tác dụng, đặc biệt với trẻ nhỏ sợ vị cay của gừng.

Ngồi ghế trước: Để không bị xóc, mắt luôn nhìn thẳng về phía trước sẽ đỡ say hơn. Chẳng may vẫn choáng váng, hãy nhắm mắt, hít thở sâu và đung đưa người theo nhịp xe lăn. Hãy tập trung vào vấn đề khác: Chẳng hạn kể chuyện tiếu lâm gây cười. Những bạn gái trẻ thường rì rầm kể chuyện yêu đương, cũng là cách chống say xe hữu hiệu. Vì thế, trong những chuyến du lịch, nếu hướng dẫn viên dí dỏm, hay pha trò, thì trên xe gần như không có người bị say.

Bấm huyệt hợp cốc: Nằm giữa ngón cái và ngón trỏ. Bấm cho đến khi tê là đạt yêu cầu.

Chữa say bằng tượng số bát quái: Theo tượng số bát quái, số 7 tương ứng với dạ dày thuộc dương thổ. Số 2 tương ứng với ruột già thuộc kim. Số 0 thêm vào để tăng tính hoạt hóa của âm và dương. Số 6 là tượng số của thận, số 4 là tượng số của can. Nếu bạn đọc liên tục 720640 sẽ có tác dụng giáng khí tang dương nên không bị say xe nữa.

Và cuối cùng là dùng thuốc. Uống trước khi lên tàu xe, và khi lên xe cứ kiếm một ghế để ngả lưng mà… ngủ. Cũng cần nói thêm: Say xe, đi mãi cũng quen và hết say, bởi cơ thể luôn có cơ chế điều chỉnh. Đừng “trang bị” tâm lý lo sợ thì các triệu chứng “say” sẽ nhanh chóng “bay” ra khỏi não của bạn.


Đăng ký theo dõi Kênh Video BÁC SĨ TƯ VẤN :

Đăng ký nhận tư vấn miễn phí - Toàn bộ thông tin Vinh Gia cam kết giữ kín.

Nhóm bệnh (*):
Tư vấn qua(*):
Điền mã xác nhận:captcha

ĐỐI TÁC