Các chất dinh dưỡng và thành phần lượng thực

Trang chủ Thông tin hữu ích Bệnh tiêu hóa Các chất dinh dưỡng và thành phần lượng thực

Khái niệm về các chất dinh dưỡng

Các chất dinh dưỡng là các chất hữu cơ và vô cơ được hình thành và tích lũy trong những bộ phận nhất định của cơ thể động vật, thực vật và khoáng vật. Nó cần thiết cho sự tồn tại và phát triển cơ thể.

Các chất dinh dưỡng và thành phần lượng thực

Thức ăn của con người là do ba nguồn cung cấp:

  • Thức ăn thuộc động vật (thịt, cá, tôm, cua, sò, ốc,..).
  • Thức ăn thuộc thực vật (ngũ cốc, rau quả, củ,… )
  • Thức ăn thuộc khoáng vật (các loại muối NaCl, Ca, Fe, nước, v.v…)

Ngoài ra nguồn thức ăn do nấm men là những loại thức ăn do tổng hợp sinh học, ngày nay đang được dùng rộng rãi để tăng cường chất lượng thức ăn của con người.

Về bản chất hóa học của thức ăn, từ những loại sơn hào hải vị đến ngô khoai thông thường đều thuộc các nhóm chất sau:

  • Chất đường bột hay là gluxit.
  • Chất đạm hay protit
  • Chất béo hay lipit
  • Các muối khoáng (đại lượng và vi lượng)
  • Nước
  • Các vitamin

Trong sáu thành phần ấy thì nước và muối khoáng là thuộc vô cơ, còn 4 thành phần kia thuộc hữu cơ.

Năm 1824, Prout (1785 – 1850), một thầy thuốc người Anh là người đầu tiên chia các hợp chất hữu cơ thành ba nhóm, được gọi là protein, gluxit và lipit.

Protein: Năm 1816, qua thực nghiệm trên, Magendie đã chứng minh các thực phẩm chứa Nito cần thiết cho sự sống. Mới đầu, người ta gọi hợp chất này là albumin lòng trắng trứng là hợp chất quen thuộc hơn cả.

Năm 1838 nhà khoa học Hà Lan Mulden đã gọi albumin là protein (theo tiếng Hy Lạp – protos là đầu tiên).

Trong tất cả các tế bào động vật, thực vật, sự phân chia bắt đầu từ nhân, nhân lại được tạo thành từ hai hợp chất có liên quan mật thiết tới nhau là protein và axit nucleic. Chính vì thế mà các quá trình sống không thể có được nếu không có protein.

Nói một cách cụ thể là quá trình dinh dưỡng người không thể tiến hành được nếu không có protein thiếu vắng một trong những axit amin không thay thế.

  • Lipit: Sự xác định hai cấu tử cơ bản có trong lipit là glicerin béo là nhờ công của Chevreul, người Pháp vào năm 1828. Năm 1845, Boussingault đã chứng minh được rằng, trong cơ thể, gluxit có thể chuyển thành lipit.
  • Về giá trị dinh dưỡng thì trong cơ thể người:
    1. Chất béo là nguồn giàu năng lượng nhất so  với các hợp chất khác như protein, gluxit.
    2. Chất béo tham gia vào thành phần nguyên sinh chất của tế bào.
    3. Bảo vệ cho các cơ quan khỏi bị chấn động và bảo vệ cơ thể khỏi bị lạnh.
    4. Chất béo còn là dung môi hòa tan rất tốt cho các vitamin mà không thể hòa tan được trong nước.
    5. Ngày nay, vai trò của chất béo trong dinh dưỡng người đặc biệt quan tâm khi có những nghiên cứu chỉ ra mối liên quan giữa số lượng và chất lượng, chất béo trong khẩu phần với bệnh tim mạch.
  • Gluxit: Là chất dinh dưỡng chủ yếu trong khẩu phần ăn của người Việt Nam. Trong cơ thể, gluxit và các dẫn xuất của chúng hoàn thành các nhiệm vụ sau:
    1. Gluxit là nguồn năng lượng cho mọi hoạt động
    2. Gluxit cần thiết cho sự oxy hóa bình thường các chất béo và protein. Khi thiếu gluxit thì sự oxy hóa các hợp chất trên không thể tiến hành đến cùng.
    3. Gluxit là nguồn dinh dưỡng dự trữ, đồng thời tham gia vào cấu tạo các protein phức tạp, một số enzym và hoocmon.
    4. Gluxit đóng vai trò bảo vệ cho cơ thể khỏi bị nhiễm trùng, khỏi bị các độc tố động vật thâm nhập, nó tham gia vào quá trình thụ thai và quá trình phục hồi và điều hòa các phản ứng enzym.
  • Chất khoáng: khi phân tích thành phần cơ thể, người ta tìm thấy sự có mặt của các chất khoáng và cũng từ đó người ta thừa nhận chất khoáng là chất dinh dưỡng. Các bệnh thiếu máu dinh dưỡng hoặc bệnh thiếu iot còn khá phổ biến ở các nước đang phát triển cũng đủ để nói lên vị trí quan trọng của chất khoáng trong dinh dưỡng người.
  • Vitamin: Nếu như Lind (1753) là người đầu tiên phát hiện về vai trò của thức ăn đối với bệnh tật có liên quan tới vitamin (tác dụng của nước chanh đối với bệnh hoại huyết) thì Nicolai Ivanovich Lunin là người sáng lập ra học thuyết về vitamin. Tiếp đó, các công trình thực nghiệm của Hopskin, của Eijkman đều đã chứng minh vai trò thiết yếu của vitamin trong việc chống lại một số bệnh tật, đặc biệt là việc tách vitamin B1 từ cám gạo của Funk. Cho tới nay, người ta đã phát hiện được khoảng 30 chất thuộc nhóm vitamin nhưng trong số này chỉ có 20 chất có ý nghĩa trực tiếp đối với dinh dưỡng và sức khỏe con người.
  • Nước: Chiếm khoảng 55-70% trọng lượng cơ thể. Nước sử dụng như một vật liệu xây dựng trong tất cả các tế bào của cơ thể. Mô mỡ chứa khoảng 20% nước, cơ chứa khoảng 75%, huyết tương máu chứa 90%. Nước ở trong cơ thể được sử dụng như:
    1. Các dung môi
    2. Một phần các chất bôi trơn
    3. Chất gây phản ứng hóa học
    4. Chất gây điều hòa nhiệt độ cơ thể
    5. Chất duy trì hình dạng và cấu trúc cơ thể
    6. Nước phân bố trong và giữa các tế bào, trong các cơ quan. Nước được đưa vào cơ thể nhờ thực phẩm, đồ uống và sự qua sự trao đổi chất. Nó được thải ra khỏi cơ thể bằng nước tiểu, phân, mồ hôi và hô hấp của phổi.
  • Chất xơ: Có nhiều trong thành phần tế bào thực vật, nó có tác dụng làm cho phân đào thải nhanh ra khỏi cơ thể, chống được các bệnh táo bón, viêm ruột thừa, trĩ. Một số chất xơ hòa tan có tác dụng làm tăng chuyển hóa cholesterol, tránh được bệnh xơ vữa động mạch.

Gọi (04) 39 959 969 hoặc (04) 39 960 886

Để được Tư vấn – Giải đáp miễn phí

Những vấn đề liên quan đến Bệnh rối loạn tiêu hóa – đường ruột


Đăng ký theo dõi Kênh Video BÁC SĨ TƯ VẤN :

Đăng ký nhận tư vấn miễn phí - Toàn bộ thông tin Vinh Gia cam kết giữ kín.

Nhóm bệnh (*):
Tư vấn qua(*):
Điền mã xác nhận:captcha

chữa rối loạn tiêu hóa

ĐỐI TÁC