Sự bài tiết HCO3 và nước

Trang chủ Thông tin hữu ích Bệnh tiêu hóa Sự bài tiết HCO3 và nước

Các men tiêu hóa của tụy là do các nang tụy bài tiết. Nước và ion HCO3 là do các tế bào biểu mô của ống tuyến tụy bài tiết. Sự bài tiết ion HCO3 và nước diễn ra như sau:

Sự bài tiết HCO3 và nước

  • CO2 khuếch tán từ máu vào tế bào biểu mô; tại đây, dưới tác dụng của men CA, CO2 kết hợp với nước tạo thành H2CO3, H2CO3 phân ly thành H+ và HCO3, rồi HCO3 được vận chuyển tích cực vào lòng ống;
  • Ion H+ từ tế bào vào máu để trao đổi với ion Na+ từ máu vào tế bào theo cơ chế vận chuyển tích cực. Sau đó Na+ được khuếch tán từ tế bào vào lòng ống;
  • Sự vận chuyển của HCO3 và Na+ từ máu vào lòng ống sinh ra một bậc thang thẩm thấu để kéo nước vào lòng ống tuyến tụy. Như vậy tạo ra dung dịch bicarbonat ở tuyến tụy.

Điều hòa bài tiết dịch tụy

Dịch tụy được bài tiết theo cơ chế thần kinh và thể dịch (hooc môn).

Cơ chế thần kinh: Kích thích dây X hoặc kích thích hệ thần kinh ruột thì các tận cùng cholinergic sẽ giải phóng ra actylcholin. Acetycholin chủ yếu kích thích các tế bào nang và ít tác dụng lên các tế bào ống tuyến tụy. Kết quả là một lượng lớn men tiêu hóa được bài tiết nhưng dịch thì rất ít. Không có dịch, các men tạm thời bị giữ lại trong các nang và ống tuyến cho đến khi dịch được bài tiết đủ để đưa chúng vào tá tràng.

  • Gastrin: Khi thức ăn vào dạ dày, niêm mạc vùng hang bài tiết một lượng lớn gastrin. Gastrin theo máu đến kích thích nang tụy bài tiết các men tiêu hóa.
  • Cholecytokinin: Khi thức ăn từ dạ dày xuống tá tràng, sự có mặt của proteose, pepton, các axit béo mạch dài, HCl sẽ kích thích các tế bào niêm mạc tá tràng và phần trên của hỗng tràng khi bài tiết cholecyskinin. Cholecyskinin theo máu đến kích thích các nang của tuyến tụy bài tiết các men tiêu hóa. Cholecyskinin có tác dụng quan trọng trong việc kiểm soát sự bài tiết các men tiêu hóa của tuyến tụy.
  • Secretin: Do các tế bào S của niêm mạc tá tràng và phần trên hỗng tràng bài tiết dưới dạng tiền men chưa hoạt động là prosecetin. Khi HCl của vị trấp đi vào tá tràng, nó sẽ kích thích tuyến tụy bài tiết một lượng dịch lớn chứa nhiều ion HCO3, bicarbonat phản ứng với HCl theo phản ứng sau:

HCl + NaHCO3 —> NaCl + H2CO3

H2CO3 sẽ phân ly thành CO2 và H2CO3 được hấp thụ vào máu và bài xuất qua phổi, dung dịch NaCl trung tính ở lại tá tràng. Bằng cách đó HCl của vị trấp của tá tràng sẽ bị trung hòa và hoạt tính tiêu hóa của dịch vị bị ngăn chặn. Đây là cơ chế bảo vệ chủ yếu chống lại sự phát triển của loét tá tràng.

Bicarbonat của dịch tụy tạo pH thích hợp cho các men tiêu hóa của tụy. Các men này có tác dụng tối đa trong môi trường hoi kiềm hoặc trung tính, pH của dịch NaHCO3 là 8,0.

Gọi (04) 39 959 969 hoặc (04) 39 960 886

Để được Tư vấn – Giải đáp miễn phí

Những vấn đề liên quan đến Bệnh tiêu hóa


Đăng ký theo dõi Kênh Video BÁC SĨ TƯ VẤN :

Đăng ký nhận tư vấn miễn phí - Toàn bộ thông tin Vinh Gia cam kết giữ kín.

Nhóm bệnh (*):
Tư vấn qua(*):
Điền mã xác nhận:captcha

bệnh tiêu chảy cấp

ĐỐI TÁC