Mùa xuân dễ mắc bệnh hô hấp hơn bạn nghĩ – 5 nguyên nhân nhiều người bỏ qua

Nhiều người cho rằng chỉ mùa đông lạnh giá mới là “cao điểm” của các bệnh đường hô hấp. Tuy nhiên trên thực tế, mùa xuân – đặc biệt giai đoạn trời nồm ẩm – lại là thời điểm các vấn đề như cảm lạnh, viêm họng, viêm phế quản… xuất hiện rất phổ biến. Không ít trường hợp chủ quan vì thời tiết đã ấm lên, đến khi triệu chứng kéo dài mới phát hiện bệnh đã tiến triển nặng hơn. Vì sao mùa xuân vẫn khiến hệ hô hấp dễ bị tổn thương? Dưới đây là 5 nguyên nhân thường gặp nhưng nhiều người vô tình bỏ qua.

1. 5 nguyên nhân thường gặp

Độ ẩm không khí cao tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus phát triển

Đặc trưng của mùa xuân ở miền Bắc là hiện tượng nồm ẩm, độ ẩm không khí thường xuyên duy trì ở mức cao. Đây chính là môi trường thuận lợi để:

Virus cúm tồn tại lâu hơn trong không khí

Vi khuẩn phát triển mạnh trên bề mặt đồ dùng

Nấm mốc sinh sôi trong nhà

Khi hít phải không khí chứa nhiều tác nhân gây bệnh, niêm mạc mũi họng dễ bị kích ứng và viêm. Đặc biệt, người có sức đề kháng kém rất dễ bị:

Hắt hơi, sổ mũi kéo dài

Đau họng tái đi tái lại

Ho dai dẳng khi thời tiết ẩm

Đây là lý do nhiều người thấy mình “hay ốm vặt” dù trời không còn lạnh.

Thời tiết thay đổi thất thường khiến cơ thể chưa kịp thích nghi

Mùa xuân thường có đặc điểm:

Sáng se lạnh

Trưa ấm

Tối lại lạnh và ẩm

Sự thay đổi nhiệt độ liên tục trong ngày khiến cơ thể khó điều chỉnh kịp thời, khi đó:

Niêm mạc đường hô hấp dễ bị co giãn đột ngột

Hàng rào bảo vệ tự nhiên suy yếu

Virus dễ xâm nhập hơn

Nhiều người mặc đồ theo cảm giác “trưa nóng” mà bỏ qua thời điểm sáng sớm hoặc tối muộn, vô tình làm tăng nguy cơ mắc bệnh hô hấp.

Thói quen sinh hoạt thay đổi trong những ngày nồm

Khi trời nồm ẩm, sinh hoạt hằng ngày của nhiều gia đình cũng thay đổi theo hướng bất lợi cho hệ hô hấp, ví dụ:

Đóng kín cửa cả ngày để tránh ẩm

Bật điều hòa nhiệt độ thấp

Ít vận động ngoài trời

Phơi quần áo trong nhà

Những thói quen này khiến không khí trong phòng:

Bí bách

Tích tụ bụi mịn

Tăng nấm mốc và vi khuẩn

Hít thở lâu trong môi trường kém thông thoáng có thể gây kích ứng đường hô hấp, đặc biệt ở người già và trẻ nhỏ.

Dị nguyên mùa xuân tăng mạnh nhưng dễ bị xem nhẹ

Mùa xuân là thời điểm phấn hoa, bụi mịn và bào tử nấm trong không khí tăng cao. Với người có cơ địa dị ứng, đây là “tác nhân âm thầm” gây ra:

iêm mũi dị ứng

Ho khan kéo dài

Ngứa họng

Khò khè về đêm

Điều đáng nói là nhiều người nhầm các biểu hiện này với cảm lạnh thông thường nên không xử lý đúng cách. Nếu tiếp xúc dị nguyên kéo dài, tình trạng viêm đường hô hấp có thể dai dẳng nhiều tuần.

Chủ quan khi thời tiết ấm lên

Đây là sai lầm rất phổ biến. Khi thấy trời ấm hơn, nhiều người có xu hướng:

Mặc phong phanh

Uống nước lạnh thường xuyên

Tắm khuya

Ngồi quạt/điều hòa thẳng vào người

Những thói quen tưởng như vô hại lại khiến vùng mũi họng dễ bị lạnh cục bộ, làm giảm sức đề kháng tại chỗ, hệ quả là:

Dễ đau họng sau khi ngủ dậy

Ho tăng về đêm

Cảm lạnh tái phát nhiều lần

2. Nhóm đối tượng cần đặc biệt cảnh giác
Không phải ai cũng có nguy cơ như nhau. Một số nhóm dưới đây dễ bị bệnh hô hấp mùa xuân hơn:
– Người cao tuổi
– Trẻ nhỏ
– Người có bệnh nền hô hấp (viêm phế quản, hen…)
– Người làm việc trong môi trường điều hòa nhiều
– Người có cơ địa dị ứng

Nếu thuộc các nhóm này, việc chủ động phòng bệnh từ sớm là rất quan trọng.

3. Khi nào triệu chứng hô hấp cần được chú ý?

Các biểu hiện nhẹ như hắt hơi hay sổ mũi có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, bạn không nên chủ quan nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

Ho kéo dài trên 7 ngày

Đau họng tăng dần

Sốt hoặc sốt tái đi tái lại

Khò khè, khó thở

Đờm đặc, đổi màu

Đây có thể là dấu hiệu bệnh hô hấp đang tiến triển nặng hơn và cần được thăm khám sớm.

4. Làm gì để phòng bệnh hô hấp mùa xuân hiệu quả?

Để giảm nguy cơ mắc bệnh trong thời điểm nồm ẩm, nên duy trì các thói quen sau:

Giữ môi trường sống thông thoáng

Mở cửa phòng vào thời điểm khô ráo trong ngày

Hạn chế phơi đồ trong phòng ngủ

Vệ sinh điều hòa định kỳ

Bảo vệ đường hô hấp bằng cách:

Giữ ấm vùng cổ – ngực khi sáng sớm và tối

Đeo khẩu trang khi ra ngoài

Vệ sinh mũi họng đúng cách

Tăng sức đề kháng

Uống đủ nước mỗi ngày

Ăn nhiều rau xanh, trái cây

Ngủ đủ giấc

Vận động nhẹ thường xuyên

Điều chỉnh thói quen khi trời nồm:

Không để điều hòa quá lạnh

Tránh ngồi quạt thẳng vào người khi ngủ

Hạn chế nước đá, đồ uống quá lạnh

Nếu có triệu chứng mũi họng thì có thể sử dụng xịt rửa mũi thảo dược cho công dụng làm giảm tình trạng sổ mũi, sổ mũi kéo dài, nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi trong viêm mũi dị ứng, viêm mũi xoang, cảm cúm. Làm thông thoáng đường mũi xoang, đào thải dịch nhầy trong xoang mũi và xoang trán. Hỗ trợ làm giảm triệu chứng của viêm xoang, giúp làm giảm đau đầu, nhức hốc mắt do viêm xoang. Phòng tránh viêm đường hô hấp do virus, vi khuẩn, giúp giảm sự phụ thuộc vào thuốc co mạch và corticoid.

Đồng thời để tăng cường sức đề kháng, ngăn ngừa các bệnh do virus, vi khuẩn gây ra và hỗ trợ quá trình điều trị thêm hiệu quả thì có thể dùng thêm viên uống có chứa Xuyên tâm liên, Thanh hao hoa vàng, Đinh hương, Diếp cá, Gừng, Hoa Hòe, Mã đề, Hoàng cầm, Kế sữa và Đông trùng hạ thảo. Các thảo dược này với liều lượng thích hợp được kết hợp trong một sản phẩm sẽ có tác dụng hỗ trợ cải thiện, giảm nhẹ các bệnh do virus gây ra, đặc biệt các virus có hệ gen là ARN trong đó có viêm đường hô hấp.

Mùa xuân không hề “an toàn” với hệ hô hấp như nhiều người vẫn nghĩ. Độ ẩm cao, thời tiết thất thường và những thay đổi trong sinh hoạt chính là yếu tố khiến nguy cơ mắc bệnh tăng lên rõ rệt. Chủ động nhận diện sớm các nguyên nhân và điều chỉnh thói quen hằng ngày sẽ giúp bạn và gia đình giảm đáng kể nguy cơ viêm đường hô hấp trong mùa nồm ẩm. Nếu các triệu chứng ho, đau họng, sổ mũi kéo dài nhiều ngày không cải thiện, nên đi khám sớm để được tư vấn và xử lý kịp thời.