Hướng dẫn vệ sinh mũi họng đúng cách để phòng bệnh hô hấp mùa xuân

Mùa xuân nồm ẩm là thời điểm virus, vi khuẩn và nấm mốc phát triển mạnh trong không khí. Nếu không bảo vệ tốt “cửa ngõ” hô hấp, nguy cơ viêm mũi, viêm họng, ho kéo dài sẽ tăng rõ rệt. Vì vậy, vệ sinh mũi họng đúng cách là biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả để phòng bệnh.

Vai trò của niêm mạc hô hấp

Niêm mạc mũi họng là hàng rào bảo vệ đầu tiên của cơ thể trước tác nhân gây bệnh. Bề mặt này có:

• Lớp nhầy giúp giữ lại bụi và vi khuẩn
• Hệ thống lông chuyển đẩy chất bẩn ra ngoài
• Tế bào miễn dịch tại chỗ

Khi niêm mạc khỏe mạnh, phần lớn tác nhân gây bệnh sẽ bị loại bỏ ngay từ đầu. Tuy nhiên, trong mùa nồm:

• Không khí ẩm mang nhiều vi sinh vật
• Điều hòa làm khô niêm mạc
• Bụi mịn trong nhà tăng

Nếu không được làm sạch và giữ ẩm hợp lý, niêm mạc sẽ suy yếu, tạo điều kiện cho viêm nhiễm.

Các bước rửa mũi an toàn tại nhà

Rửa mũi đúng cách giúp loại bỏ bụi bẩn, làm loãng dịch nhầy và hỗ trợ phòng viêm đường hô hấp.

Chuẩn bị

• Dung dịch nước muối sinh lý 0,9%
• Bình rửa mũi hoặc chai xịt chuyên dụng
• Khăn sạch

Lưu ý: Không tự pha nước muối đậm đặc nếu không có hướng dẫn.

Các bước thực hiện

Bước 1: Rửa tay sạch

Giúp hạn chế đưa thêm vi khuẩn vào mũi.

Bước 2: Tư thế đúng

• Nghiêng đầu nhẹ sang một bên
• Há miệng để thở bằng miệng
• Giữ người hơi cúi về phía trước

Bước 3: Bơm hoặc xịt dung dịch

• Đưa đầu vòi nhẹ nhàng vào lỗ mũi trên
• Bơm từ từ để dung dịch chảy qua khoang mũi
• Nước sẽ chảy ra ở lỗ mũi còn lại

Bước 4: Xì mũi nhẹ nhàng

• Không xì quá mạnh
• Lau khô vùng mũi

Bước 5: Lặp lại bên còn lại

Toàn bộ quá trình nên thực hiện nhẹ nhàng để tránh kích ứng.

Sai lầm thường gặp khi súc họng

Dù đơn giản, nhiều người vẫn vệ sinh mũi họng đúng cách chưa đúng, làm giảm hiệu quả phòng bệnh.

Súc họng quá qua loa

• Nhiều người chỉ ngậm nước muối vài giây rồi nhổ ra. Thời gian này không đủ để làm sạch vùng hầu họng.
• Nên súc họng mỗi lần khoảng 20–30 giây.

Dùng nước muối quá đặc

Nước muối đậm đặc có thể gây:

• Khô rát họng
• Kích ứng niêm mạc
• Tăng cảm giác khó chịu

Chỉ nên dùng nước muối sinh lý 0,9%.

Súc họng ngay sau khi ăn no

• Điều này dễ gây buồn nôn, đặc biệt ở người nhạy cảm.
• Nên súc họng sau ăn khoảng 30 phút.

Lạm dụng dung dịch sát khuẩn mạnh

Một số người dùng dung dịch sát khuẩn nhiều lần trong ngày. Điều này có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh tự nhiên ở họng.

Chỉ dùng khi có chỉ định hoặc triệu chứng rõ.

Tần suất vệ sinh mũi họng khuyến nghị

Tần suất nên linh hoạt theo tình trạng thực tế.

Người khỏe mạnh mùa nồm:

• Súc họng: 1–2 lần/ngày
• Rửa mũi: 3–4 lần/tuần hoặc khi đi ngoài đường nhiều bụi

Người có viêm mũi dị ứng hoặc hay nghẹt mũi:

• Súc họng: 2 lần/ngày
• Rửa mũi: Mỗi ngày 1 lần (nếu có chỉ định)

Trẻ nhỏ và người cao tuổi:

• Thực hiện nhẹ nhàng
• Không lạm dụng

Có thể tham khảo ý kiến nhân viên y tế nếu cần rửa mũi thường xuyên

Ngoài nước muối sinh lý thì có thể xịt rửa mũi hàng ngày bằng xịt rửa mũi thảo dược cho công dụng làm giảm tình trạng sổ mũi, sổ mũi kéo dài, nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi trong viêm mũi dị ứng, viêm mũi xoang, cảm cúm. Làm thông thoáng đường mũi xoang, đào thải dịch nhầy trong xoang mũi và xoang trán. Hỗ trợ làm giảm triệu chứng của viêm xoang, giúp làm giảm đau đầu, nhức hốc mắt do viêm xoang. Phòng tránh viêm đường hô hấp do virus, vi khuẩn, giúp giảm sự phụ thuộc vào thuốc co mạch và corticoid.

Đồng thời để tăng cường sức đề kháng, ngăn ngừa các bệnh do virus, vi khuẩn gây ra và hỗ trợ quá trình điều trị thêm hiệu quả thì có thể dùng thêm viên uống có chứa Xuyên tâm liên, Thanh hao hoa vàng, Đinh hương, Diếp cá, Gừng, Hoa Hòe, Mã đề, Hoàng cầm, Kế sữa và Đông trùng hạ thảo. Các thảo dược này với liều lượng thích hợp được kết hợp trong một sản phẩm sẽ có tác dụng hỗ trợ cải thiện, giảm nhẹ các bệnh do virus gây ra, đặc biệt các virus có hệ gen là ARN trong đó có viêm đường hô hấp.

Trong mùa xuân nồm ẩm, vệ sinh mũi họng đúng cách là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả phòng bệnh rõ rệt. Việc rửa mũi và súc họng đúng kỹ thuật giúp bảo vệ niêm mạc hô hấp, giảm nguy cơ viêm nhiễm và hạn chế các đợt ho, sổ mũi kéo dài. Thói quen này đều đặn kết hợp giữ ấm, uống đủ nước và môi trường sống thông thoáng sẽ giúp hệ hô hấp khỏe mạnh suốt mùa nồm.