Lợi khuẩn Probiotics và một số tác dụng phụ hiếm gặp khi bổ sung

Trang chủ Thông tin hữu ích Lợi khuẩn Probiotics và một số tác dụng phụ hiếm gặp khi bổ sung

Hiện nay, nhiều người tìm kiếm và sử dụng lợi khuẩn probiotic như một biện pháp tăng cường sức khỏe đơn giản và hiệu quả. Vậy bổ sung lợi khuẩn probiotic có gặp tác dụng phụ không? Làm thế nào để bổ sung an toàn?

1. Lợi khuẩn là gì?

Lợi khuẩn (hay còn gọi là probiotic), là khái niệm để chỉ những vi khuẩn sống và hoạt động có lợi cho cơ thể. Những vi khuẩn này được bổ sung vào cơ thể sẽ giữ cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột và nâng cao miễn dịch, nâng cao sức khỏe. Vậy lợi khuẩn có ở đâu? Lợi khuẩn được tìm thấy trong cơ thể người và một số thực phẩm như sữa chua, dưa chua lên men, men vi sinh…

Có hai chủng lợi khuẩn phổ biến, đó là:

  • Bifidobacteria: Đây là lợi khuẩn thường được sử dụng trong thực phẩm. Chúng có tác dụng tăng cường hệ thống miễn dịch, ức chế vi khuẩn có hại trong đường ruột.
  • Lactobacillus: Lợi khuẩn này được tìm thấy trong miệng, ruột non và âm đạo. Lactobacillus có tác dụng kích thích sản xuất men lactase để phân giải lactose – một loại đường trong sữa. Bên cạnh đó, chúng cũng tham gia vào quá trình sản xuất axit lactic, tiêu diệt vi khuẩn có hại.

2. Lợi ích của lợi khuẩn probiotic

2.1. Tác dụng đối với hệ miễn dịch

Lợi ích đầu tiên của probiotics phải kể đến là tăng cường miễn dịch, nâng cao sức đề kháng cho cơ thể. Trong đường ruột của chúng ta tồn tại cả vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại. Khi cơ thể khỏe mạnh, chúng chung sống hòa bình với nhau theo tỷ lệ 85% lợi khuẩn và 15% hại khuẩn. Thế nhưng vì một số yếu tố tác động như thời tiết, sử dụng kháng sinh, chế độ ăn… làm hệ thống miễn dịch bị suy yếu, dễ bị hại khuẩn tấn công và gây bệnh.

Ngược lại, khi lợi khuẩn phát triển một cách tự nhiên, chúng sẽ cạnh tranh và tiêu diệt các vi khuẩn gây bệnh, giúp cân bằng hệ vi sinh trong đường ruột. Từ đó, giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, phòng ngừa bệnh tật hiệu quả.

2.2. Thải độc ruột

Mỗi ngày, cơ thể chúng ta có thể tiếp xúc với các chất độc hại từ chế độ ăn uống không hợp vệ sinh, môi trường bị ô nhiễm, điều trị bằng kháng sinh… Dần dần chúng sẽ tích tụ lại và tạo nên mầm mống của một số bệnh nguy hiểm.

Trong khi đó, lợi khuẩn khi phát hiện ra những tế bào lạ sẽ tiêu diệt và loại bỏ chúng. Theo các nghiên cứu, 75% hệ miễn dịch của con người là nằm trong đường ruột. Chính vì vậy, bổ sung một lượng lớn lợi khuẩn sẽ hỗ trợ đường ruột khỏe mạnh, tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

2.3. Tăng cường khả năng hấp thu cho người già và trẻ nhỏ

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc bổ sung một lượng lớn lợi khuẩn sống sẽ giúp cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, kích thích tiêu hóa và tăng hiệu quả hấp thu cho cả người già và trẻ nhỏ.

Bên cạnh đó, một số chủng lợi khuẩn đã được chứng minh có tác dụng tăng tổng hợp một số vitamin nhóm B cũng như các chất quan trọng khác, giúp chuyển hóa vitamin K1 thành K2, tăng cường hấp thu canxi, sắt và nhiều khoáng chất khác cho cơ thể.

Ngoài ra, lợi khuẩn lợi khuẩn còn giúp chuyển hóa đường lactose thành dưỡng chất cơ thể dễ hấp thu hơn, rất tốt đối với người bất dung nạp lactose.

2.4. Giảm tác dụng phụ của kháng sinh

Việc sử dụng kháng sinh điều trị bệnh có thể gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Bởi khi tiêu diệt vi khuẩn có hại chúng sẽ diệt luôn cả vi khuẩn có lợi có sẵn trong đường ruột, tạo điều kiện cho hại khuẩn phát triển và gây ra rối loạn tiêu hóa. Chính vì thế, các bác sĩ thường kê thêm một số chế phẩm để bổ sung lợi khuẩn cho đường ruột để hạn chế tác dụng phụ, nhất là trường hợp mắc bệnh mạn tính, trẻ nhỏ…

3. Bổ sung lợi khuẩn probiotic có thể gây phát sinh vấn đề gì?

Ngoài những lợi ích đề cập bên trên, đôi khi việc bổ sung vi khuẩn có lợi lại dẫn đến một số tác dụng phụ không mong muốn, cụ thể như:

3.1. Triệu chứng tiêu hóa

Một số người phản ánh rằng họ thấy đầy hơi, tiêu chảy sau khi sử dụng các sản phẩm bổ sung probiotics lần đầu. Theo các chuyên gia, hiện tượng này xảy ra do sự thay đổi đột ngột trong hệ vi sinh vật đường ruột, khiến chúng sinh ra nhiều khí hơn bình thường. Sau một thời gian ngắn, chúng sẽ tự biến mất. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, bạn cần đi khám bác sĩ để có phương án xử lý kịp thời.

3.2. Các vấn đề về da

Phần lớn, việc bổ sung lợi khuẩn probiotics không gây hại cho làn da của con người. Tuy nhiên, có một số trường hợp hy hữu bị phát ban hoặc ngứa sau khi sử dụng probiotics. Nếu gặp trường hợp này, bạn cần ngưng sử dụng sản phẩm và đến gặp bác sĩ để được thăm khám. Đồng thời cần đổi chế phẩm bổ sung lợi khuẩn sau khi trị dứt điểm tình trạng trên.

3.3. Nguy cơ dị ứng cao

Những người không dung nạp gluten hoặc bị dị ứng với sữa hoặc đường cần phải cẩn thận khi sử dụng chế phẩm bổ sung probiotics. Bởi nếu dùng bừa bãi có thể gây dị ứng. Nếu sơ sót, các phản ứng dị ứng có thể phát sinh và gây nguy hiểm cho người sử dụng. Do đó, trước khi dùng bạn nên hỏi ý kiến của chuyên gia về các thành phần của sản phẩm.

3.4. Tăng nguy cơ nhiễm trùng

Hầu hết các chế phẩm chứa lợi khuẩn probiotic đều an toàn cho người dùng. Tuy nhiên, một số trường hợp bệnh nhân mắc bệnh nghiêm trọng hoặc có hệ miễn dịch suy giảm thì nên thận trọng khi sử dụng probiotic. Nguyên nhân là do họ có thể bị nhiễm khuẩn hoặc nấm từ chế phẩm, khiến tình trạng sức khỏe trở nên tệ hơn.

3.5. Vi khuẩn đường ruột phát triển ngoài tầm kiểm soát (SIBO)

Hệ vi sinh vật cư trú ở ruột non và ruột già không giống nhau. Tình trạng vi khuẩn đường ruột phát triển ngoài tầm kiểm soát xảy ra khi khuẩn từ ruột già bắt đầu phát triển ở ruột non.

Ruột già chủ yếu chứa vi khuẩn kỵ khí, không cần oxy và sinh trưởng bằng cách lên men carbohydrate khó tiêu từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật khi chúng đi qua ruột.

Do đó, những vi sinh vật này “di cư” sang ruột non sẽ kéo theo các triệu chứng tương tự hội chứng ruột kích thích, ví dụ như chướng bụng đầy hơi và tiêu chảy. Điều này cũng lý giải vì sao tình trạng SIBO phổ biến ở những người bị IBS.

Ngoài ra, tình trạng này còn gây ra chứng sương mù não và ảnh hưởng trí nhớ tạm thời.

Hiện nay, các chuyên gia vẫn chưa hiểu rõ nguyên nhân khiến vi khuẩn đường ruột phát triển ngoài tầm kiểm soát. Tuy vậy, một số giả thiết cho rằng đây là hệ quả từ hiện tượng giảm nhu động ruột.

Mặt khác, theo kết quả từ một nghiên cứu năm 2018, các triệu chứng SIBO có xu hướng cải thiện khi người bệnh ngưng bổ sung lợi khuẩn và chuyển sang điều trị bằng kháng sinh. Do đó, nếu bạn rơi vào trường hợp này, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi chọn dùng men vi sinh để điều trị.

3.6. Rủi ro vi khuẩn gây bệnh nhận gen kháng kháng sinh

Trường hợp này rất hiếm gặp, tuy nhiên nếu bạn sử dụng sản phẩm bổ sung lợi khuẩn không rõ nguồn gốc, kém chất lượng, có thể chứa cả nhóm vi khuẩn gây bệnh. Vì vậy, khi chọn mua chế phẩm bổ sung lợi khuẩn probiotic, bạn nên chọn những sản phẩm đến từ các thương hiệu uy tín và được kiểm chứng lâm sàng để đảm bảo an toàn.

4. Làm thế nào để bổ sung probiotic an toàn?

Tùy thuộc vào sức khỏe người dùng và loại lợi khuẩn có trong men vi sinh mà liều lượng dùng tối ưu ở mỗi người sẽ khác nhau. Vì vậy, bạn nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng và đảm bảo bản thân không dùng quá liều khuyến cáo từ nhà sản xuất.

Ngoài ra, nếu bạn cảm thấy khó chịu hay bắt gặp bất kỳ dấu hiệu bất thường nào sau khi bổ sung probiotic, hãy cân nhắc giảm liều lượng hoặc ngưng hẳn.

Quan trọng nhất, chỉ bổ sung lợi khuẩn probiotics thôi vẫn chưa đủ, mà cần bổ sung thêm chất xơ prebiotics. Như đã phân tích ở trên, probiotics giúp kích thích sự sản sinh các vi khuẩn có lợi trong đường ruột, giúp đào thảo các vi khuẩn gây hại, tăng miễn dịch, hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn và hấp thụ dinh dưỡng diễn ra thuận lợi hơn. Trong khi đó, prebiotics là một chất xơ hòa tan từ thực vật. Chúng được xem như là “thức ăn” của lợi khuẩn. Prebiotics không bị tiêu hóa ở dạ dày nên chúng sẽ nuôi dưỡng lợi khuẩn ở ruột già và tăng hoạt động của chúng ở đây. Bên cạnh đó, prebiotics còn giúp tăng khả năng hấp thụ một số dưỡng chất quan trọng cho cơ thể như canxi, vitamin D, vitamin K2…

Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều sản phẩm chứa các chủng probiotics khác nhau. Tuy nhiên, không phải cứ bổ sung vi khuẩn có lợi là mang lại lợi ích cho cơ thể. Bởi, đa số lợi khuẩn khi được đưa vào cơ thể sẽ bị tiêu diệt bởi dịch vị, acid dạ dày. Số lượng lợi có thể sống sót để đi tới ruột không nhiều.

Chính vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo người dùng nên sử dụng sản phẩm men vi sinh được bào chế bằng công nghệ bao kép Lab2Pro. Các nghiên cứu cho thấy, lợi khuẩn được bào chế bằng công nghệ này có khả năng sống sót cao hơn hẳn so với phương pháp bào chế cũ, không bị hao hụt bởi dịch axit dạ dày, dịch mật và bám dính được vào bề mặt niêm mạc của các cơ quan tiêu hoá và định cư ở trong đó.

Bổ sung lợi khuẩn probiotics là một biện pháp nâng cao sức khỏe an toàn và được nhiều người áp dụng. Hi vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tác dụng cũng như cách bổ sung probiotics. Từ đó, lựa chọn được sản phẩm uy tín, chất lượng để mang lại hiệu quả tốt nhất.

Bài viết liên quan:

    Đăng ký nhận tư vấn miễn phí - Toàn bộ thông tin Vinh Gia cam kết giữ kín.

    Điền mã xác nhận:captcha