10 dấu hiệu tai biến mạch máu não được chia sẻ dưới đây hi vọng sẽ giúp nhận biết sớm để người bệnh được điều trị kịp thời, đúng thời điểm vàng và đúng cách, tránh gặp biến chứng nặng nề.
1. Tai biến mạch máu não nguy hiểm như thế nào?
Tai biến mạch máu não là hiện tượng não không được cung cấp đủ máu dẫn đến thiếu oxy và chất dinh dưỡng. Nếu trong vòng vài phút, máu não không được lưu thông sẽ khiến tế bào não chết. Vùng não bị tổn thương càng rộng thì mức độ tổn thương càng nặng, di chứng để lại sẽ càng nhiều, thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
Có hai loại tai biến mạch máu não là xuất huyết não và nhồi máu não. Trường hợp tai biến xuất huyết não cần đưa người bệnh đến bệnh viện cấp cứu trong thời gian tính bằng phút, còn trường hợp tai biến nhồi máu não có thể cấp cứu trong vòng 4 – 5 tiếng sau khi xuất hiện tai biến, tuy nhiên vẫn nên đưa người bệnh đến bệnh viện cấp cứu càng sớm càng tốt, giảm thiểu được khả năng di chứng ảnh hưởng.
Số người tử vong do tai biến mạch máu não ngày càng có dấu hiệu gia tăng, cũng là nguyên nhân lớn nhất gây tàn phế, liệt và nằm trong top 3 nguyên nhân gây tử vong lớn nhất thế giới.
2. Dấu hiệu tai biến mạch máu não
Dưới đây là 10 dấu hiệu điển hình của bệnh tai biến mạch máu não, tùy vùng não bị ảnh hưởng do thiếu oxy. Những dấu hiệu xảy ra trong thời gian rất nhanh và có thể biến mất hoàn toàn sau đó khiến người bệnh không để ý hoặc cho rằng cơ thể mình đã ổn. Tuy nhiên, đó được gọi là tình trạng “tai biến mạch máu não thoáng qua” là cảnh báo cho cơn tai biến sắp xảy đến.
2.1. Khuôn mặt buồn rầu, mặt bị méo một bên
Có thể nhận thấy dấu hiệu tai biến trên khuôn mặt của người bệnh trước khi tai biến diễn ra. Lượng oxy trong máu cung cấp cho não bộ giảm dần đã gây tổn thương thần kinh tác động đến cơ mặt. Khuôn mặt người bệnh trở nên buồn rầu, một phần hoặc một nửa khuôn mặt bị tê liệt, không cử động được. Nếu thấy nghi ngờ đột quỵ hãy yêu cầu người bệnh cười, nếu thấy nụ cười bị lõm một phần, một bên mặt xệ xuống thì đó là dấu hiệu tai biến.
2.2. Khả năng cử động của cánh tay giảm dần
Lượng máu lên não không đủ khiến khả năng vận động bị thuyên giảm, đặc biệt là cánh tay. Người bệnh sẽ cảm thấy cánh tay tê dại, cử động khó rồi dần dần không thể cử động được. Đây là dấu hiệu tai biến dễ phát hiện nhất khi yêu cầu người bệnh giơ hai tay lên cao, một bên tay sẽ không thể giơ lên được hoặc rũ thõng xuống.
2.3. Thị lực giảm dần
Thị lực giảm dần là dấu hiệu tai biến mà người ngoài khó có thể phát hiện được. Vì thế người bệnh cần chủ động ghi nhớ dấu hiệu tai biến này và báo ngay cho người nhà khi có sự khác thường. Nguyên nhân là do thùy não bộ chịu trách nhiệm về khả năng nhìn không được cung cấp đủ oxy, hoạt động của thùy não bộ giảm dần khiến thị lực bị ảnh hưởng. Người bệnh sẽ thấy mọi thứ nhòe đi, mờ dần.
2.4. Nói lắp
Trước khi xảy ra tai biến sẽ xuất hiện những cục máu đông cản trở quá trình lưu thông máu cho một phần của não bộ điều khiển việc giao tiếp và khả năng nói. Do đó mà người bệnh sẽ có dấu hiệu nói lắp, không nói được câu dài, nói không rõ lời, nói khó hiểu.
2.5. Một phần cơ thể yếu đi, không cử động được
Sau khi bị tê liệt một cánh tay, người bệnh có thể bị tê liệt một phần cơ thể, thậm chí là nửa người. Một số bộ phận cử động khó hoặc dù đã cố điều khiển nhưng không cử động được. Đây là dấu hiệu rất nguy hiểm, có thể dẫn đến liệt mãi mãi nếu không được uống thuốc hay được đưa đến bệnh viện kịp thời.
2.6. Hoa mắt, chóng mặt
Đây là dấu hiệu tai biến rất phổ biến, xảy ra ở hầu hết các trường hợp. Người bệnh thấy hoa mắt, chóng mặt, đầu óc quay cuồng do thiếu máu não.
2.7. Dáng đi bất thường
Dấu hiệu tai biến tiếp theo mà người bệnh có thể gặp phải là không thể đi lại hoặc đi lại rất khó. Nếu trước đó vẫn đi lại bình thường thì chắc chắn lượng máu lên não đang giảm nhanh chóng. Còn nếu trước đó đã gặp khó khăn trong việc di chuyển thì cần theo dõi thật kỹ xem có phải mức độ ảnh hưởng đang tăng dần không.
2.8. Đau đầu
Thiếu oxy lên não sẽ khiến người bệnh cảm thấy đau đầu dữ dội, đau theo cơn thậm chí còn có cảm giác muốn nổ tung đầu, cơn đau càng ngày càng dữ dội hơn. Nếu gặp dấu hiệu này cần đưa người bệnh đến bệnh viện ngay nếu không sẽ có khả năng dẫn đến biến chứng chết não.
2.9. Nấc cục
Đây là một trong những cảnh báo trước của bệnh tai biến mà ít người phát hiện ra. Nhiều người đột nhiên bị nấc nhưng nghĩ đó chỉ là những đợt nấc thông thường và chủ quan với dấu hiệu này. Đối tượng thường gặp nấc cục là phụ nữ.
2.10. Khó thở
Người bệnh có thể thấy khó thở, thở hổn hển, tim đập nhanh.
3. Cách xử lý khi có dấu hiệu tai biến
Khi nhận thấy 2 hoặc 3 triệu chứng trên thì gần như có thể chắc chắn đó là dấu hiệu tai biến mạch máu não. Cần gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện càng sớm càng tốt vì thời gian có thể cứu được người bệnh chỉ được tính bằng phút. Trong khi chờ xe cấp cứu đến có thể thực hiện sơ cứu bằng cách:
- Quan sát các biểu hiện của người bệnh để cung cấp thông tin cho nhân viên y tế khi họ tới, việc này sẽ giúp ích cho quá trình điều trị cấp cứu.
- Để bệnh nhân nằm ở nơi thoáng mát, đầu kê cao khoảng 30 độ.
- Nới lỏng quần áo.
- Nhắc nhở người bệnh hít thở sâu và chậm rãi.
- Nếu người bệnh nôn, cần để đầu người bệnh nghiêng sang một bên, tránh để các chất nôn xộc lên mũi người bệnh gây khó thở.
- Trường hợp người bệnh co giật thì nên lấy khăn vải quấn quanh một chiếc đũa hay một thanh que dài đặt ngang giữa hai hàm răng của người bệnh để người bệnh không cắn vào lưỡi trong quá trình bị co giật.
Điều trị tai biến mạch máu não là tái thông mạch máu càng sớm càng tốt, nếu người bệnh đến bệnh viện sớm trong giờ vàng (dưới 4.5 giờ sau khi bị tai biến mạch máu não) thì sẽ áp dụng liệu pháp tan cục máu đông (rTPA) và lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học (dưới 6 giờ sau khi bị tai biến mạch máu não). Tiếp theo là hạn chế biến chứng, tìm kiếm nguyên nhân tai biến mạch máu não để dự phòng tai biến mạch não tái phát và phục hồi thần kinh bằng các bài tập phục hồi chức năng.
Các dấu hiệu tai biến mạch máu não rất quan trọng, nhờ đó giúp phát hiện sớm, kịp thời cấp cứu để giảm thiểu tổn thương, biến chứng không mong muốn của tai biến với người bệnh.
>> Xem thêm: 8 nguyên nhân tai biến mạch máu não thường gặp nhất
Thông tin Chuyên gia tham vấn chuyên môn
✓
Chuyên gia tại Dược phẩm Vinh Gia - Nguyên bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Hà Thành
