Cúm nghẹt mũi, sổ mũi: Chăm sóc thế nào để dễ chịu hơn?

Nhiều người bị nghẹt mũi, sổ mũi khi mắc cúm, tình trạng  này gây khó chịu khiến người bệnh thêm mệt mỏi. Vậy nên chăm sóc thế nào để người bệnh thấy dễ chịu hơn?

1. Vì sao bị cúm lại nghẹt mũi, sổ mũi?

Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra. Khi nhiễm virus, niêm mạc đường hô hấp có thể bị kích thích, dẫn đến các biểu hiện như chảy nước mũi, nghẹt mũi, đau họng và ho. Không phải ai bị cúm cũng có đầy đủ tất cả các triệu chứng.

CDC liệt kê chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi trong nhóm triệu chứng thường gặp của cúm, cùng với sốt hoặc cảm giác sốt, ho, đau họng, đau nhức cơ thể, đau đầu và mệt mỏi. Vì vậy, nếu đang bị cúm, tình trạng mũi liên tục chảy nước hoặc nghẹt khiến khó ngủ là điều có thể gặp.

Tuy nhiên, nghẹt mũi không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với cúm. Cảm lạnh và nhiều nhiễm virus hô hấp khác cũng có thể gây triệu chứng tương tự. Chỉ dựa vào nghẹt mũi hoặc sổ mũi không thể xác định chính xác nguyên nhân.

2. Cúm nghẹt mũi, sổ mũi phải làm sao?

Khi bị cúm nghẹt mũi hoặc sổ mũi, người bệnh có thể ưu tiên nghỉ ngơi, uống đủ nước, vệ sinh mũi phù hợp và giữ không khí trong phòng dễ chịu. Không nên tự ý dùng nhiều loại thuốc cảm cùng lúc chỉ để xử lý nghẹt mũi.

Sổ mũi là một trong những triệu chứng có thể xuất hiện khi mắc cúm. WHO ghi nhận các triệu chứng điển hình của cúm gồm sốt khởi phát đột ngột, ho, đau họng, đau đầu, đau cơ khớp, mệt mỏi và chảy nước mũi. Tùy từng người, dịch mũi có thể khiến mũi chảy liên tục hoặc chuyển sang cảm giác nghẹt, khó thở bằng mũi, đặc biệt khi nằm ngủ.

Điều quan trọng là phân biệt giữa chăm sóc giúp giảm triệu chứng và điều trị nguyên nhân. Các biện pháp chăm sóc mũi có thể giúp người bệnh dễ chịu hơn nhưng không có nghĩa là loại bỏ được virus cúm. Người bệnh nên: 

• Uống đủ nước và nghỉ ngơi.
• Có thể sử dụng nước muối sinh lý dạng nhỏ hoặc xịt mũi phù hợp để làm sạch dịch tiết.
• Giữ phòng thông thoáng, tránh khói thuốc và các chất kích thích đường hô hấp.
• Có thể tăng độ ẩm không khí nếu môi trường quá khô.
• Khi ngủ, lựa chọn tư thế giúp dễ thở và nghỉ ngơi hơn.
• Không tự ý phối hợp nhiều thuốc cảm vì có thể bị trùng hoạt chất.
• Không tự dùng thuốc kháng sinh để trị cúm.
• Nếu nghẹt mũi đi kèm khó thở, đau ngực, lơ mơ, mất nước hoặc bệnh diễn biến xấu, cần được đánh giá y tế.

3. Bị cúm sổ mũi nên vệ sinh mũi thế nào?

Một trong những cách đơn giản có thể sử dụng để chăm sóc mũi là nước muối sinh lý dạng nhỏ hoặc xịt mũi. Mục đích chủ yếu là giúp làm sạch dịch tiết và giảm cảm giác khó chịu ở mũi.

Có thể thực hiện theo hướng dẫn trên sản phẩm, giữ vệ sinh dụng cụ và không dùng chung dụng cụ vệ sinh mũi với người khác. Đặc biệt, không nên cố xịt hoặc rửa mũi với áp lực quá mạnh vì có thể khiến người bệnh khó chịu hơn.

Với trẻ nhỏ, cách chăm sóc mũi cần phù hợp với độ tuổi. Không nên tự áp dụng các loại thuốc xịt hoặc thuốc thông mũi của người lớn cho trẻ nếu chưa được hướng dẫn.

CDC cũng ghi nhận nước muối nhỏ hoặc xịt mũi có thể được sử dụng để giúp giảm triệu chứng nghẹt mũi trong các bệnh nhiễm hô hấp.

Hoặc có thể sử dụng xịt rửa mũi thảo dược cho công dụng làm giảm tình trạng sổ mũi, sổ mũi kéo dài, nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi trong cảm cúm và cả viêm mũi dị ứng, viêm mũi xoang, làm thông thoáng đường mũi xoang, đào thải dịch nhầy trong xoang mũi và xoang trán. Hỗ trợ làm giảm triệu chứng của viêm xoang, giúp làm giảm đau đầu, nhức hốc mắt do viêm xoang. Phòng tránh viêm đường hô hấp do virus, vi khuẩn, giúp giảm sự phụ thuộc vào thuốc co mạch và corticoid. 

4. Khi nào nghẹt mũi không còn là chuyện nên tự chăm sóc tại nhà?

Bản thân nghẹt mũi thường không phải dấu hiệu nguy hiểm. Điều đáng chú ý là triệu chứng đi kèm và diễn biến tổng thể. Cần tìm kiếm chăm sóc y tế khi người bệnh xuất hiện:

• Khó thở hoặc thở khó khăn.
• Đau hoặc tức ngực.
• Lú lẫn, khó đánh thức.
• Yếu nhiều bất thường.
• Dấu hiệu mất nước.
• Sốt hoặc triệu chứng đã cải thiện rồi lại trở nặng.
• Bệnh diễn biến nhanh hoặc khác thường.

WHO lưu ý cúm có thể gây bệnh nặng, đặc biệt ở các nhóm nguy cơ cao; trong trường hợp nặng, cúm có thể dẫn đến biến chứng như viêm phổi hoặc nhiễm trùng huyết. Đặc biệt cần thận trọng với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch.

5. Cúm nghẹt mũi bao lâu thì hết?

Không có một mốc thời gian cố định cho tất cả người bệnh. Theo WHO, phần lớn người mắc cúm sẽ hết sốt và các triệu chứng khác trong khoảng một tuần, mặc dù ho có thể kéo dài từ hai tuần trở lên. Vì vậy, nghẹt mũi hoặc sổ mũi có thể cải thiện dần cùng với quá trình hồi phục. Nếu các triệu chứng hô hấp không có xu hướng cải thiện, ngày càng nặng hoặc xuất hiện triệu chứng mới đáng lo, không nên chỉ dựa vào việc “chờ hết cúm”.

Cúm là bệnh do virus gây ra, vì thế để phòng bệnh và giúp quá trình điều trị được rút ngắn, có thể dùng thêm viên uống có chứa Xuyên tâm liên, Thanh hao hoa vàng, Đinh hương, Diếp cá, Gừng, Hoa Hòe, Mã đề, Hoàng cầm, Kế sữa và Đông trùng hạ thảo. Các thảo dược này với liều lượng thích hợp được kết hợp trong một sản phẩm sẽ có tác dụng hỗ trợ cải thiện, giảm nhẹ các bệnh do virus gây ra, đặc biệt các virus có hệ gen là ARN trong đó  có viêm đường hô hấp. 

Cúm nghẹt mũi, sổ mũi không nhất thiết phải xử lý bằng thật nhiều thuốc. Điều quan trọng trước tiên là nghỉ ngơi, uống đủ nước, chăm sóc mũi phù hợp và giữ môi trường nghỉ ngơi dễ chịu. Đặc biệt, không dùng kháng sinh để điều trị virus cúm. Nếu người bệnh thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc xuất hiện dấu hiệu nặng, cần liên hệ cơ sở y tế thay vì chỉ tiếp tục tự chăm sóc triệu chứng.