Cúm mùa: 10 dấu hiệu dễ nhận biết  

Triệu chứng cúm mùa thường xuất hiện tương đối đột ngột và có thể bao gồm sốt, gai người, đau đầu, đau mỏi cơ thể, mệt mỏi, ho, đau họng, hắt hơi, chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi. Không phải người bệnh nào cũng có đầy đủ tất cả triệu chứng, và mức độ biểu hiện có thể khác nhau ở từng người. Nhiều triệu chứng cũng dễ nhầm lẫn với cảm lạnh hoặc các bệnh nhiễm virus đường hô hấp khác. Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào một triệu chứng như sổ mũi hay ho, cần nhìn vào cách bệnh khởi phát, nhóm triệu chứng xuất hiện cùng nhau và diễn biến theo thời gian.

1. 10 triệu chứng cúm thường gặp

Các dấu hiệu thường được nhắc đến khi nói về cúm mùa gồm:

• Sốt hoặc cảm giác ớn lạnh, gai người.
• Đau đầu.
• Đau mỏi cơ thể.
• Mệt mỏi, kiệt sức.
• Ho.
• Đau hoặc rát họng.
• Hắt hơi.
• Chảy nước mũi.
• Nghẹt mũi.
• Ăn uống, ngủ nghỉ và khả năng tập trung bị ảnh hưởng do các triệu chứng.

Cúm mùa thường có biểu hiện khởi phát đột ngột với sốt, ho, đau đầu, đau cơ và khớp, cảm giác mệt mỏi, đau họng và chảy nước mũi. Ho có thể nặng và kéo dài từ hai tuần trở lên ở một số người.

1.1.Sốt – Dấu hiệu thường gặp của cúm

Khi bị cúm, người bệnh có thể xuất hiện sốt cùng cảm giác lạnh người hoặc gai người. Tuy nhiên, không phải cứ bị cúm là chắc chắn phải sốt cao. Một số trường hợp có thể không biểu hiện sốt rõ ràng, đặc biệt ở một số nhóm đối tượng. Vì vậy, không nên dùng riêng tiêu chí “có sốt hay không” để tự kết luận mình có mắc cúm hay không. Điều đáng chú ý hơn là sự xuất hiện đột ngột của nhiều triệu chứng cùng lúc.

1.2. Gai người, ớn lạnh

Trước hoặc cùng thời điểm sốt, người bệnh có thể cảm thấy lạnh người, gai người hoặc rét run. Đây là cảm giác khá đặc trưng trong giai đoạn cơ thể phản ứng với nhiễm trùng, nhưng cũng không phải dấu hiệu chỉ riêng cúm mới có. Nếu cảm giác gai người xuất hiện cùng sốt + đau mỏi + đau đầu + ho, cần theo dõi sát diễn biến hơn.

1.3. Đau đầu

Đau đầu là một triệu chứng có thể xuất hiện khi mắc cúm. Cơn đau đầu có thể đi kèm cảm giác nặng đầu, mệt mỏi và khó tập trung. Điều này khiến người bệnh dù không còn sốt nhiều vẫn cảm thấy “đầu óc không hoạt động như bình thường”. Đặc biệt với người đang đi làm hoặc học tập, triệu chứng này có thể ảnh hưởng rõ đến hiệu suất.

1.4. Đau mỏi cơ thể

Một trong những lý do khiến người mắc cúm cảm thấy “bị bệnh rất rõ” là tình trạng đau mỏi toàn thân. Có thể xuất hiện:

• Đau mỏi cơ.
• Nhức người.
• Cảm giác nặng người.
• Uể oải.
• Không muốn vận động.

Đau mỏi thường xuất hiện cùng sốt, gai người và mệt mỏi trong giai đoạn đầu. Nếu đột nhiên đau mỏi toàn thân + sốt + ho hoặc đau họng, không nên chỉ nghĩ đến việc “thiếu ngủ” hoặc “làm việc quá sức” mà nên xem xét khả năng nhiễm virus hô hấp.

1.5. Mệt mỏi, uể oải

Mệt là một trong những triệu chứng dễ bị xem nhẹ nhất. Người bệnh có thể vẫn cố đi làm, họp, lái xe hoặc chăm sóc gia đình vì nghĩ: “Chỉ cúm thôi, cố một chút chắc không sao”. Nhưng khi cơ thể đang mệt, việc tiếp tục thức khuya và làm việc với cường độ cao có thể khiến thời gian nghỉ ngơi bị giảm. Từ đó hình thành một vòng lặp:

Cúm → mệt → vẫn cố làm việc → ngủ kém → sáng hôm sau càng mệt → giảm tập trung → hiệu suất giảm.

1.6. Ho

Ho là triệu chứng thường gặp của cúm. Ho có thể xuất hiện trong giai đoạn đầu và tiếp tục tồn tại sau khi sốt, đau mỏi đã giảm. Một số người gặp:

• Ho khan.
• Ho kích ứng.
• Ho nhiều về đêm.
• Ho kèm đờm.

Đáng chú ý, ho có thể kéo dài hơn các triệu chứng khác. Vì vậy, việc hết sốt nhưng vẫn còn ho không nhất thiết đồng nghĩa bệnh đang trở nên nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu ho ngày càng nặng, đi kèm khó thở, đau ngực hoặc tình trạng chung xấu đi, người bệnh cần được đánh giá y tế.

1.7. Đau, ngứa hoặc rát họng

Đau họng có thể xuất hiện cùng hoặc trước khi ho. Người bệnh có thể cảm thấy:

• Họng khô.
• Ngứa họng.
• Rát họng.
• Đau khi nuốt.
• Muốn ho hoặc khạc nhổ liên tục.

Khi họng khó chịu về đêm, cộng thêm nghẹt mũi hoặc ho, giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng đáng kể. Đây là lý do chăm sóc mũi và họng phù hợp có thể giúp người bệnh giảm bớt gánh nặng triệu chứng trong quá trình hồi phục.

1.8. Hắt hơi

Hắt hơi có thể xuất hiện trong cúm nhưng cũng là triệu chứng phổ biến của cảm lạnh, dị ứng và nhiều bệnh lý đường hô hấp khác. Do đó hắt hơi chưa đủ để kết luận bạn bị cúm. Nếu hắt hơi xuất hiện đồng thời với sốt, đau mỏi, đau đầu, ho và mệt mỏi, khả năng nhiễm virus hô hấp cần được quan tâm hơn.

1.9. Chảy nước mũi

Chảy nước mũi khiến người bệnh phải xì mũi nhiều lần trong ngày. Khi dịch mũi nhiều, người bệnh có thể cảm thấy:

• Sụt sịt liên tục.
• Khó chịu vùng mũi.
• Khó ngủ.
• Rát mũi do xì mũi nhiều.

1.10. Nghẹt mũi và ảnh hưởng đến giấc ngủ

Nghẹt mũi có thể không phải triệu chứng khiến người bệnh lo lắng nhất vào ban ngày, nhưng lại trở nên khó chịu khi đi ngủ.

Một vòng lặp thường gặp là: Nghẹt mũi → khó chịu → ho/ngứa họng → khó ngủ → sáng hôm sau mệt → khả năng tập trung giảm.

Đây là lý do khi chăm sóc cúm, mục tiêu không chỉ là “hết virus” mà còn là giảm gánh nặng triệu chứng để người bệnh có thể ăn, ngủ và sinh hoạt thuận lợi hơn..

2. Triệu chứng cúm thường xuất hiện theo trình tự như thế nào?

Không có một trình tự cố định áp dụng cho tất cả mọi người. Tuy nhiên, một diễn biến thường gặp có thể hình dung như sau:

– Giai đoạn đầu: Gai người → đau mỏi → sốt → đau đầu → hắt hơi/sổ mũi → đau họng → ho.

– Những ngày tiếp theo: Sốt và đau mỏi có thể giảm dần, nhưng ho → nghẹt mũi → khó ngủ → mệt mỏi, có thể tiếp tục ảnh hưởng đến sinh hoạt.

3. Làm sao phân biệt triệu chứng cúm với cảm lạnh?

Cúm và cảm lạnh có thể có nhiều triệu chứng giống nhau nên không nên tự chẩn đoán chỉ dựa trên một biểu hiện.

Một cách ghi nhớ đơn giản:

• Cúm: Thường khởi phát đột ngột, sốt và mệt mỏi rõ, thường ho và có thể sổ nghẹt mũi.           
• Cảm lạnh: Khởi phát từ từ, sốt ít gặp hơn, đau mỏi và mệt mỏi nhẹ, có thể ho và thường bị nghẹt sổ mũi. 

4. Khi nào triệu chứng cúm cần được chú ý đặc biệt?

Nếu có triệu chứng cúm, người bệnh cần theo dõi diễn biến. Đặc biệt cần tìm kiếm chăm sóc y tế khi xuất hiện:

• Khó thở.
• Đau ngực.
• Sốt cao kéo dài.
• Lơ mơ.
• Dấu hiệu mất nước.
• Tình trạng xấu đi nhanh.

Người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền cũng cần được theo dõi thận trọng hơn vì nguy cơ biến chứng cúm cao hơn.

5. Có triệu chứng cúm thì nên làm gì?

Với trường hợp triệu chứng nhẹ, một số nguyên tắc chăm sóc cơ bản gồm:

• Nghỉ ngơi: Hạn chế cố làm việc hoặc thức khuya khi cơ thể đang mệt.
• Uống đủ nước: Đặc biệt khi sốt hoặc ăn uống kém.
• Chăm sóc mũi – họng: Vệ sinh/chăm sóc phù hợp khi sổ mũi, nghẹt mũi hoặc khó chịu họng.
• Theo dõi triệu chứng: Chú ý xem tình trạng đang cải thiện hay xấu đi.
• Hạn chế lây cho người khác: Vệ sinh tay, che miệng khi ho/hắt hơi, hạn chế tiếp xúc gần và tăng thông khí.

Lưu ý: Không nên tự ý dùng kháng sinh chỉ vì bị ho hoặc cúm. Kháng sinh không điều trị virus cúm.

Để không mắc cúm khi thời tiết giao mùa và  các bệnh do virus, vi khuẩn gây ra thì có thể tăng sức đề kháng cho bạn và gia đình từ thực phẩm ăn hàng ngày hoặc chọn dùng sản phẩm tăng sức đề kháng, khả năng miễn dịch từ thảo dược vừa an toàn vừa hiệu quả. Sản phẩm này có chứa các thảo dược quen thuộc như Xuyên tâm liên, Thanh hao hoa vàng, Đinh hương, Diếp cá, Gừng, Hoa Hòe, Mã đề, Hoàng cầm, Kế sữa và Đông trùng hạ thảo… sẽ có tác dụng tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh do vi khuẩn, virus, do sức đề kháng kém gây ra. Trong đó hỗn hợp Xuyên tâm liên, Thanh hao hoa vàng, Đinh hương được bào chế dưới dạng hạt có kích thước nanomet có tác dụng hiệp đồng giúp ức chế mạnh virus. Khi kết hợp với các thành phần khác như Diếp cá, Gừng, Hoa Hòe, Mã đề, Hoàng cầm, Kế sữa và Đông trùng hạ thảo sẽ có tác dụng hỗ trợ cải thiện, giảm nhẹ các bệnh do virus gây ra, đặc biệt các virus có hệ gen ARN. 

Triệu chứng cúm có thể bắt đầu khá đột ngột với gai người, sốt, đau đầu, đau mỏi và mệt mỏi, sau đó xuất hiện ho, đau họng, hắt hơi, sổ mũi hoặc nghẹt mũi. Điều quan trọng là hãy quan sát toàn bộ diễn biến của cơ thể, đặc biệt khi nhiều triệu chứng xuất hiện cùng lúc và chủ động nghỉ ngơi, chăm sóc triệu chứng phù hợp, hạn chế lây cho người thân và theo dõi diễn biến.