Cúm khác cảm lạnh như thế nào? 

Cúm và cảm lạnh đều là những bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và có thể gây ra các triệu chứng như ho, đau họng, sổ mũi, nghẹt mũi, mệt mỏi. Vì hai bệnh này có nhiều điểm giống nhau nên khá nhiều người nhầm lẫn cúm và cảm lạnh. Tuy nhiên, vẫn có một số đặc điểm giúp nhận biết cúm hay cảm lạnh. 

1. Cúm và cảm lạnh khác nhau thế nào?

Cúm thường khởi phát đột ngột, người bệnh có thể đang bình thường nhưng sau đó nhanh chóng xuất hiện sốt hoặc cảm giác sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau mỏi cơ thể và mệt nhiều.

*Cảm lạnh thường khởi phát từ từ hơn, các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng có thể xuất hiện trước và tăng dần.

Về mức độ, cúm thường gây mệt mỏi và đau nhức toàn thân rõ hơn cảm lạnh. Sốt và ớn lạnh cũng thường gặp ở cúm hơn, trong khi cảm lạnh thường nổi bật với các triệu chứng ở mũi. Tuy nhiên, đây chỉ là những đặc điểm giúp định hướng. Người bị cảm lạnh vẫn có thể sốt hoặc mệt, còn người mắc cúm không nhất thiết phải có đầy đủ tất cả các triệu chứng.

1.1. Cúm thường khởi phát đột ngột hơn

Một trong những điểm dễ nhận thấy nhất là tốc độ xuất hiện triệu chứng. Với cảm lạnh, người bệnh có thể bắt đầu bằng cảm giác hơi ngứa họng, hắt hơi, sổ mũi hoặc nghẹt mũi. Các triệu chứng thường tăng dần trong thời gian ngắn.

Trong khi đó, cúm thường có cảm giác “đến rất nhanh”. Một người có thể vẫn sinh hoạt bình thường vào buổi sáng nhưng vài giờ sau đã xuất hiện sốt hoặc cảm giác sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau mỏi toàn thân và mệt nhiều.

Cúm mùa điển hình bằng tình trạng khởi phát đột ngột, kèm sốt, ho, đau đầu, đau cơ khớp, mệt mỏi, đau họng và chảy nước mũi. Vì vậy, nếu triệu chứng xuất hiện rất nhanh và mức độ khó chịu toàn thân khá rõ, cúm là một khả năng cần được cân nhắc.

1.2. Đau mỏi người và mệt mỏi: Cúm thường rõ hơn

Đây là một điểm thường được người bệnh nhận thấy. Cảm lạnh có thể khiến cơ thể hơi mệt, nhưng nhiều người vẫn có thể làm việc hoặc sinh hoạt tương đối bình thường. Cúm thường khiến cảm giác mệt mỏi và đau nhức cơ thể rõ hơn. Người bệnh có thể cảm thấy đau cơ, đau khớp, đau đầu hoặc chỉ muốn nằm nghỉ. Đau nhức cơ thể thường gặp ở người mắc cúm và có thể khá rõ, trong khi cảm lạnh nếu có đau nhức thì thường nhẹ hơn. Đây cũng là lý do một người đôi khi mô tả cúm bằng cảm giác: Không chỉ nghẹt mũi hay đau họng, mà người mệt rã rời.

1.3. Sốt và ớn lạnh thường gợi ý cúm hơn

Sốt thường gặp ở người mắc cúm, có thể đi kèm cảm giác rét run hoặc ớn lạnh. Ngược lại, sốt không phải triệu chứng nổi bật ở đa số trường hợp cảm lạnh. Tuy nhiên, không có sốt không đồng nghĩa với không bị cúm. Một số người mắc cúm không bị sốt. Vì vậy, không nên dùng riêng tiêu chí “có sốt hay không” để tự kết luận.

1.4. Hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi: Cảm lạnh thường nổi bật hơn

Nếu thấy các triệu chứng dưới đây thì có thể nghĩ đến cảm lạnh nhiều hơn.

• Hắt hơi liên tục
• Chảy nước mũi
• Nghẹt mũi
• Đau họng nhẹ
• Ho nhẹ
• Ít hoặc không sốt
• Cơ thể không quá mệt

Tuy nhiên, cúm vẫn có thể gây sổ mũi, nghẹt mũi và đau họng, vì vậy các triệu chứng ở mũi không đủ để loại trừ cúm.

1.4. Ho trong cúm có thể kéo dài hơn

Ho là triệu chứng có thể gặp ở cả cúm và cảm lạnh. Ở cúm, ho thường là triệu chứng đáng chú ý và có thể khá nặng. Ho cũng có thể kéo dài 2 tuần hoặc lâu hơn, ngay cả khi sốt và những triệu chứng toàn thân khác đã cải thiện.

Điều này giải thích vì sao có người cảm thấy hết sốt rồi nhưng sao vẫn ho. Ho kéo dài sau giai đoạn cấp không nhất thiết có nghĩa là bệnh đang nặng lên. Tuy nhiên, nếu ho hoặc sốt đã giảm rồi lại trở nên nặng hơn, đặc biệt kèm khó thở, đau ngực hoặc tình trạng toàn thân xấu đi, cần được đánh giá y tế.

2. Chỉ nhìn triệu chứng có chắc chắn biết mình bị cúm không?

Đây là điều rất quan trọng khi tìm cách phân biệt cúm và cảm lạnh. Cúm, cảm lạnh và nhiều bệnh nhiễm trùng hô hấp khác có thể có các triệu chứng tương tự nhau. Vì vậy, việc phân biệt cúm với các virus hô hấp khác chỉ bằng triệu chứng đôi khi rất khó.

Do đó, nếu việc xác định cúm có ảnh hưởng đến hướng xử trí – đặc biệt ở người thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có triệu chứng nặng – bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm phù hợp.

Không nên dựa vào một dấu hiệu duy nhất như: Tôi không sốt nên chắc chắn không phải cúm hoặc tôi sổ mũi nên chắc chắn chỉ là cảm lạnh. Cả hai cách suy luận đều có thể sai.

3. Khi nào người bị cúm hoặc cảm lạnh nên đi khám?

Phần lớn người mắc cúm có thể hồi phục mà không cần chăm sóc y tế đặc biệt. Tuy nhiên, cúm có thể gây biến chứng nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai và người có một số bệnh lý nền. Cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế khi xuất hiện các dấu hiệu đáng lo như:

• Khó thở hoặc hụt hơi
• Đau hoặc tức ngực kéo dài
• Lơ mơ, lú lẫn, khó đánh thức
• Mất nước hoặc tiểu rất ít
• Yếu nhiều, đau cơ dữ dội
• Bệnh nền trở nên nặng hơn
• Sốt hoặc ho đã cải thiện nhưng sau đó quay lại và nặng hơn

Những dấu hiệu này cần được đánh giá y tế kịp thời thay vì tiếp tục tự theo dõi tại nhà.

4. Nếu chưa biết là cúm hay cảm lạnh, nên làm gì?

Trong giai đoạn đầu, thay vì chỉ tập trung vào việc “đặt tên bệnh”, bạn có thể chú ý đến tình trạng thực tế của cơ thể:

• Nghỉ ngơi đầy đủ
• Uống đủ nước
• Theo dõi triệu chứng
• Hạn chế tiếp xúc gần 
• Chú ý dấu hiệu bất thường

Nếu có sốt, đau nhức, ho, sổ mũi hoặc đau họng, có thể thực hiện các biện pháp chăm sóc triệu chứng phù hợp. Đồng thời, không nên tự ý dùng kháng sinh chỉ vì nghĩ mình bị “cảm nặng”. Cúm là bệnh do virus cúm gây ra và kháng sinh không điều trị được virus cúm. Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc triệu chứng diễn biến nặng, nên liên hệ cơ sở y tế sớm để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp.

Cúm và cảm lạnh không giống nhau, nhưng đều là bệnh do virus gây ra. Vì thế hãy tăng sức đề kháng để phòng bệnh và giúp thời gian điều trị ngắn lại nếu có mắc cúm hay cảm lạnh, những bệnh do virus, vi khuẩn gây ra có thể chọn viên uống thảo dược có chứa các thảo dược quen thuộc như Xuyên tâm liên, Thanh hao hoa vàng, Đinh hương, Diếp cá, Gừng, Hoa Hòe, Mã đề, Hoàng cầm, Kế sữa và Đông trùng hạ thảo… giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh do vi khuẩn, virus, do sức đề kháng kém gây ra. Trong đó hỗn hợp Xuyên tâm liên, Thanh hao hoa vàng, Đinh hương được bào chế dưới dạng hạt có kích thước nanomet có tác dụng hiệp đồng giúp ức chế mạnh virus. Khi kết hợp với các thành phần khác như Diếp cá, Gừng, Hoa Hòe, Mã đề, Hoàng cầm, Kế sữa và Đông trùng hạ thảo sẽ có tác dụng hỗ trợ cải thiện, giảm nhẹ các bệnh do virus gây ra, đặc biệt các virus có hệ gen ARN.