Cúm giao mùa và vì sao thời điểm hè sang thu dễ mắc cúm? 

Thời điểm từ cuối hè sang đầu thu, thời tiết bắt đầu thay đổi, nhiệt độ và độ ẩm trong ngày có thể biến động, nhiều người cũng thay đổi lịch sinh hoạt, học tập và làm việc. Đây là giai đoạn các bệnh lý hô hấp dễ được quan tâm hơn, trong đó có cúm mùa. Nhiều người thường nghĩ cúm chỉ là bệnh “sốt vài ngày rồi khỏi”. Tuy nhiên, một đợt cúm có thể khiến người bệnh đau mỏi, ho, nghẹt mũi, mất ngủ và mệt mỏi kéo dài sau khi sốt đã giảm. Vậy cúm giao mùa là gì, vì sao thời điểm hè sang thu cần chủ động phòng cúm?

1. Cúm giao mùa là gì?

Cúm giao mùa không phải là một tên gọi riêng của một loại cúm mới. Đây thường là cách gọi để chỉ tình trạng mắc cúm trong giai đoạn thời tiết chuyển mùa, như thời điểm hiện tại từ mùa hè sang mùa thu.

Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra. Người bệnh thường có các triệu chứng xuất hiện tương đối đột ngột như:

• Sốt hoặc cảm giác gai người, ớn lạnh.
• Đau đầu.
• Đau mỏi cơ thể.
• Mệt mỏi.
• Ho.
• Đau hoặc rát họng.
• Hắt hơi.
• Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi.

Không phải ai mắc cúm cũng có đầy đủ tất cả các triệu chứng trên. Mức độ biểu hiện có thể khác nhau tùy từng người. Điểm dễ khiến người bệnh chủ quan là sau khi sốt và đau mỏi giảm, ho hoặc cảm giác mệt mỏi vẫn có thể tiếp tục ảnh hưởng đến sinh hoạt. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đa số người mắc cúm sẽ hồi phục trong khoảng một tuần, nhưng ho có thể kéo dài từ hai tuần trở lên.

2. Vì sao thời điểm hè sang thu cần chú ý đến cúm?

Không nên hiểu rằng cứ “trời chuyển thu” là chắc chắn sẽ bị cúm. Cúm là bệnh do virus và khả năng lây lan phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Tuy nhiên, giai đoạn chuyển mùa là thời điểm nhiều người cần chú ý hơn đến sức khỏe đường hô hấp vì thói quen sinh hoạt và môi trường tiếp xúc có thể thay đổi.

Thời tiết thay đổi khiến cơ thể phải thích nghi

Cuối hè, đầu thu, nhiệt độ trong ngày có thể chênh lệch đáng kể. Buổi sáng và tối có thể mát hơn trong khi ban ngày vẫn nóng. Việc liên tục thay đổi môi trường nhiệt độ, cùng với điều hòa trong nhà, văn phòng, trường học hoặc phương tiện giao thông, khiến nhiều người cảm thấy khó chịu ở đường hô hấp hoặc dễ xuất hiện các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, đau họng. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: thời tiết thay đổi không tự tạo ra virus cúm. Nguyên nhân trực tiếp của bệnh cúm vẫn là virus cúm.

Môi trường sinh hoạt và tiếp xúc gần có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm

• Cúm có thể lây từ người sang người thông qua các giọt bắn và các hạt nhỏ phát sinh khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.
• Khi một người mắc cúm vẫn đi làm, đi học hoặc sinh hoạt trong không gian kín với nhiều người, nguy cơ tiếp xúc với virus có thể tăng.
• Đó cũng là lý do một trường hợp mắc cúm đôi khi trở thành câu chuyện của cả gia đình: Ví dụ một người bị cúm là vợ/chồng xuất hiện triệu chứng có thể lây sang con hoặc người già trong nhà bắt đầu ho, sốt, sổ mũi. Đây chính là vấn đề được nhiều gia đình quan tâm làm sao để không lây cho những người thân có nguy cơ cao hơn?

3. Triệu chứng cúm giao mùa thường gặp là gì?

Nếu đột nhiên xuất hiện nhiều triệu chứng cùng lúc, đặc biệt là sốt, đau mỏi, đau đầu, ho và mệt, bạn nên nghĩ đến khả năng mắc cúm hoặc một nhiễm virus đường hô hấp khác thay vì chỉ mặc định đó là “cảm nhẹ”.

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Sốt và gai người:Sốt có thể xuất hiện cùng cảm giác ớn lạnh hoặc gai người. Đây là một trong những biểu hiện thường gặp của cúm.
• Đau đầu, đau mỏi cơ thể:Người bệnh có thể cảm thấy toàn thân mệt mỏi, đau nhức cơ hoặc đau đầu, khiến việc làm việc, học tập và sinh hoạt trở nên khó khăn hơn.
• Ho và đau họng: Ho có thể xuất hiện từ những ngày đầu. Một số người cảm thấy họng ngứa, rát hoặc đau trước khi ho nhiều hơn.
• Hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi: Các triệu chứng ở đường hô hấp trên có thể khiến người bệnh phải xì mũi nhiều lần, nghẹt mũi hoặc khó chịu khi ngủ.
• Mệt mỏi:Đây là triệu chứng nhiều người cảm nhận rõ ngay cả khi sốt đã giảm. Nếu người bệnh tiếp tục thức khuya, làm việc quá sức hoặc ngủ không đủ, cảm giác mệt có thể trở nên rõ rệt hơn.

4. Mắc cúm giao mùa nên chủ động làm gì?

Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ cúm, điều quan trọng là nhận biết sớm và chăm sóc phù hợp ngay từ đầu. Một số nguyên tắc cơ bản gồm:

• Nghỉ ngơi và uống đủ nước:Khi sốt và mệt, cơ thể cần thời gian phục hồi. Không nên cố thức khuya hoặc tiếp tục làm việc với cường độ cao nếu tình trạng sức khỏe không đảm bảo.
• Chăm sóc mũi và họng:Khi nhiều dịch mũi hoặc nghẹt mũi, có thể vệ sinh/chăm sóc mũi bằng sản phẩm phù hợp. Giữ đường hô hấp trên dễ chịu có thể giúp người bệnh cảm thấy dễ thở và ngủ thuận lợi hơn.
• Theo dõi diễn biến thay vì chỉ nhìn vào một triệu chứng:Việc hết sốt là tín hiệu tích cực nhưng chưa phải lúc nào cũng đồng nghĩa cơ thể đã hồi phục hoàn toàn. Hãy tiếp tục chú ý tình trạng ho, mệt, ăn uống, giấc ngủ và khả năng sinh hoạt.
• Chủ động hạn chế lây cho người khác: Khi đang có triệu chứng hô hấp, nên hạn chế tiếp xúc gần, chú ý vệ sinh tay, che miệng khi ho/hắt hơi và tăng thông khí trong không gian sinh hoạt.

5. Khi nào người bị cúm cần đi khám?

Hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu có những biểu hiện đáng lo như:

• Khó thở.
• Đau ngực.
• Sốt cao kéo dài.
• Lơ mơ.
• Dấu hiệu mất nước.
• Tình trạng xấu đi nhanh.
• Hoặc triệu chứng bất thường ở người thuộc nhóm nguy cơ cao.

Không nên chờ đến khi tình trạng trở nên nghiêm trọng mới tìm kiếm hỗ trợ y tế.

6. Phòng cúm giao mùa: Đừng chỉ chờ đến khi có triệu chứng

Một chiến lược phòng cúm không chỉ bắt đầu khi trong nhà đã có người sốt. Tiêm vaccine cúm là biện pháp quan trọng để phòng cúm và giảm nguy cơ mắc bệnh nặng. Bên cạnh đó, các biện pháp như vệ sinh tay, che miệng khi ho/hắt hơi, tăng thông khí và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng cũng giúp giảm nguy cơ lây truyền.

Đặc biệt, khi gia đình có người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người mắc bệnh nền, việc phòng lây nên được chú ý ngay khi có thành viên xuất hiện triệu chứng. 

Có thể tăng sức đề kháng cho bạn và gia đình từ thực phẩm ăn hàng ngày hoặc chọn dùng sản phẩm tăng sức đề kháng, khả năng miễn dịch từ thảo dược vừa an toàn vừa hiệu quả. Sản phẩm này có chứa các thảo dược quen thuộc như Xuyên tâm liên, Thanh hao hoa vàng, Đinh hương, Diếp cá, Gừng, Hoa Hòe, Mã đề, Hoàng cầm, Kế sữa và Đông trùng hạ thảo… sẽ có tác dụng tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh do vi khuẩn, virus, do sức đề kháng kém gây ra. Trong đó hỗn hợp Xuyên tâm liên, Thanh hao hoa vàng, Đinh hương được bào chế dưới dạng hạt có kích thước nanomet có tác dụng hiệp đồng giúp ức chế mạnh virus. Khi kết hợp với các thành phần khác như Diếp cá, Gừng, Hoa Hòe, Mã đề, Hoàng cầm, Kế sữa và Đông trùng hạ thảo sẽ có tác dụng hỗ trợ cải thiện, giảm nhẹ các bệnh do virus gây ra, đặc biệt các virus có hệ gen ARN. 

Thời điểm hè chuyển sang thu là lúc mỗi gia đình nên chủ động hơn với các bệnh hô hấp theo mùa. Với cúm, điều quan trọng không phải chỉ là “đợi sốt rồi uống thuốc”, mà là nhận biết sớm – chăm sóc phù hợp – nghỉ ngơi – theo dõi diễn biến – hạn chế lây và biết khi nào cần đi khám.