Trẻ nhỏ, người già dễ mắc bệnh hô hấp khi trời lạnh: Cảnh báo 5 nguyên nhân ít ai ngờ!

Mỗi khi gió mùa tràn về, không ít gia đình lại “vật lộn” với các bệnh đường hô hấp như ho, sổ mũi, viêm họng, viêm phế quản – đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Hai nhóm đối tượng này có sức đề kháng yếu, hệ hô hấp nhạy cảm nên rất dễ mắc bệnh khi nhiệt độ giảm sâu. Tuy nhiên, không chỉ do thời tiết lạnh, còn nhiều nguyên nhân tiềm ẩn ít người để ý khiến tình trạng ốm vặt, ho kéo dài tái phát thường xuyên. Cùng tìm hiểu nguyên nhân để bảo vệ tốt hơn sức khỏe hô hấp của cả nhà trong mùa đông này.

1. Hệ miễn dịch yếu – “lỗ hổng” khiến cơ thể dễ nhiễm lạnh, nhiễm khuẩn

Ở trẻ nhỏ, hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện, còn ở người già, sức đề kháng lại suy giảm do lão hóa. Chính vì vậy, các virus và vi khuẩn gây bệnh hô hấp như RSV, cúm, phế cầu, liên cầu… dễ dàng xâm nhập khi thời tiết thay đổi.

Khi nhiệt độ xuống thấp, niêm mạc đường hô hấp bị khô, giảm khả năng tiết dịch bảo vệ, khiến vi khuẩn dễ bám dính và phát triển. Do đó mà trẻ em và người cao tuổi dễ bị cảm lạnh, ho khan, sổ mũi, viêm họng, viêm phế quản hoặc viêm phổi.

2. Không khí khô lạnh làm tổn thương niêm mạc hô hấp

Không khí lạnh, hanh khô trong mùa đông khiến lớp lông mao trong mũi và phế quản hoạt động kém hiệu quả, không còn khả năng lọc bụi, virus. Khi đi ngoài trời lạnh hoặc ngủ trong phòng dùng điều hòa, máy sưởi quá lâu, độ ẩm không khí thấp sẽ khiến niêm mạc bị khô, dễ viêm và kích ứng.

3. Thói quen sinh hoạt sai lầm khiến bệnh “ghé thăm”

Nhiều người có thói quen đóng kín cửa, ngủ trong phòng bí, khiến không khí tù đọng, tạo điều kiện cho virus phát triển. Một số người lại mặc quá ấm khi ngủ, dẫn tới toát mồ hôi, khiến cơ thể nhiễm lạnh ngược khi nhiệt độ giảm. Đặc biệt, việc lạm dụng thuốc kháng sinh khi ho, sổ mũi nhẹ không những không giúp khỏi nhanh mà còn gây kháng thuốc, ảnh hưởng hệ miễn dịch.

4. Thiếu dưỡng chất – nguyên nhân “âm thầm” làm suy yếu hệ hô hấp

Chế độ ăn mùa đông thường thiếu rau xanh, trái cây tươi, khiến cơ thể thiếu vitamin A, C, D, kẽm – các chất thiết yếu giúp duy trì hàng rào miễn dịch và niêm mạc khỏe mạnh.

5. Ô nhiễm không khí và khói bụi mùa lạnh – “kẻ thù” giấu mặt của phổi

Vào mùa lạnh, lượng sương mù, khói than sưởi, khói xe, bụi mịn tăng cao làm gia tăng bệnh lý hô hấp. Người già, trẻ nhỏ sống trong môi trường ô nhiễm thường xuyên dễ bị ho kéo dài, viêm phế quản mạn tính, hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn.

Để phòng bệnh đường hô hấp ở mọi người, đặc biệt là trẻ nhỏ và người cao tuổi thì nên chú ý:

• Giữ ấm vùng cổ, mũi, ngực, bàn chân.
• Cho trẻ và người cao tuổi uống đủ nước ấm, tránh để cổ họng khô.
• Bổ sung thực phẩm giàu vitamin C, D, kẽm để tăng sức đề kháng tự nhiên.
• Duy trì độ ẩm không khí 50–60% trong nhà. Có thể dùng máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước nhỏ trong phòng.
• Vệ sinh mũi họng mỗi ngày bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch xịt rửa thảo dược an toàn.
• Hạn chế hít gió lạnh trực tiếp, đặc biệt vào sáng sớm hoặc ban đêm.
• Mở cửa thông gió ít nhất 2 lần/ngày để không khí lưu thông.
• Cả người già và trẻ nhỏ đều có nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt cho hệ hô hấp như Vitamin C tăng sức đề kháng, hỗ trợ chống oxy hóa. Vitamin D giúp giảm viêm và duy trì chức năng phổi. Kẽm, Selen hỗ trợ tái tạo tế bào miễn dịch.
• Thực phẩm nên ăn thường xuyên có cam, bưởi, cà rốt, cá hồi, trứng, sữa chua, nấm, tôm, hải sản, rau cải xanh…
• Đeo khẩu trang đạt chuẩn lọc bụi mịn (N95 hoặc tương đương). Khi về nhà, rửa mặt và súc họng sạch để loại bỏ bụi bẩn bám trong niêm mạc.

Khi có triệu chứng hô hấp, nên tham khảo ý kiến bác sĩ, tránh tự ý dùng kháng sinh. Ngoài ra để phòng bệnh đường hô hấp thì hàng ngày nên rửa vệ sinh mũi bằng sản phẩm thảo dược giúp làm sạch bụi bẩn, dị nguyên, giảm khô mũi và ngăn vi khuẩn xâm nhập. Xịt rửa trẻ em sẽ có Natri clorid, natri benzoat, polysorbate, tinh dầu tràm. Xịt rửa mũi người lớn có Natri clorid, natri benzoat, polysorbate, tinh dầu bạc hà, nước tinh khiết. Xịt rửa làm sạch xoang mũi giúp ngăn ngừa và làm giảm các triệu chứng của viêm mũi dị ứng như ngạt mũi, chảy nước mũi làm thông thoáng đường thở, đào thải dịch nhầy và loại bỏ tác nhân gây viêm mũi xoang; hỗ trợ, làm giảm triệu chứng của viêm mũi, viêm xoang, giúp làm giảm đau đầu, nhức hốc mắt do viêm xoang; phòng ngừa sổ mũi, ngạt mũi, viêm mũi xoang, phòng tránh các bệnh đường hô hấp.

Cùng xịt rửa mũi có thể dùng xịt mũi thảo dược cho công dụng làm giảm tình trạng sổ mũi, sổ mũi kéo dài, nghẹt mũi, hắt hơi, ngứa mũi trong viêm mũi dị ứng, viêm mũi xoang, cảm cúm. Làm thông thoáng đường mũi xoang, đào thải dịch nhầy trong xoang mũi và xoang trán. Hỗ trợ làm giảm triệu chứng của viêm xoang, giúp làm giảm đau đầu, nhức hốc mắt do viêm xoang. Phòng tránh viêm đường hô hấp do virus, vi khuẩn, giúp giảm sự phụ thuộc vào thuốc co mạch và corticoid. Xịt mũi trẻ em có thành phần dịch chiết ngũ sắc, ké đầu ngựa, tân di hoa, natri clorid, polysorbate, natri benzoat, PEG, tinh dầu khuynh diệp, tinh dầu long não, nước tinh khiết vừa đủ. Xịt mũi người lớn có dịch chiết ngũ sắc, ké đầu ngựa, tân di hoa, natri clorid, polysorbate, natri benzoat, tinh dầu bạc hà, tinh dầu long não, nước tinh khiết vừa đủ.

Đồng thời để tăng cường sức đề kháng, ngăn ngừa các bệnh do virus, vi khuẩn gây ra và hỗ trợ quá trình điều trị thêm hiệu quả thì có thể dùng thêm viên uống có chứa Xuyên tâm liên, Thanh hao hoa vàng, Đinh hương, Diếp cá, Gừng, Hoa Hòe, Mã đề, Hoàng cầm, Kế sữa và Đông trùng hạ thảo. Các thảo dược này với liều lượng thích hợp được kết hợp trong một sản phẩm sẽ có tác dụng hỗ trợ cải thiện, giảm nhẹ các bệnh do virus gây ra, đặc biệt các virus có hệ gen là ARN trong đó có viêm đường hô hấp.

Mùa đông là thời điểm “thử thách” sức khỏe hô hấp, nhất là với trẻ nhỏ và người cao tuổi. Việc chủ động giữ ấm, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh kết hợp sử dụng sản phẩm hỗ trợ thiên nhiên sẽ giúp bảo vệ đường hô hấp toàn diện.